Profesyonel Halk Dansçıları ile Sedanter Bireylerin Propriyoseptif Duyu ve Fiziksel Uygunluk Düzeylerinin Karşılaştırılması

ÖZ: Bu araştırmanın amacı Kıbrıs Türk Halk Dansları Federasyonu (KTHDF) lisansına sahip dansçılar ile sedanter bireylerin propriyoseptif duyu, solunum kas kuvveti, solunum kas enduransı ve fiziksel uygunluk düzeylerini karşılaştırmaktır. Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Kardiyopulmoner ve Spor Yaralanmaları Rehabilitasyon Laboratuvarında gerçekleştirilen araştırmaya, 18-35 yaş arası gönüllü 65 dansçı ve 64 sağlıklı sedanter olmak üzere toplam 129 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerin sosyodemografik bilgileri ve egzersiz alışkanlıkları sorgulandı. Dansçıların dans özgeçmişleri ve antrenman özellikleri kaydedildi. Tüm bireylerin fiziksel uygunluk parametreleri (vücut kompozisyonu, esneklik, anaerobik güç, aerobik kapasite, kas kuvveti, denge), propriyoseptif duyu (eklem pozisyon duyusu ve kinestezi), solunum kas kuvveti, solunum kas enduransı değerlendirildi. Vücut kompozisyonu vücut ağırlığı, toplam vücut yağ kütlesi (kilogram/ kg), toplam vücut yağ % oranı, toplam vücut kas kütlesi (kg), toplam vücut kas kütle % oranı, bazal metabolizma hızı, vücut kütle indeksi (VKİ) kapsamında değerlendirildi. Esneklik otur-uzan, aerobik kapasite 20 metre (m) mekik koşu testi, anaerobik güç dikey sıçrama testi, kas kuvveti izokinetik dinamometre, dinamik denge bilgisayar destekli denge cihazı kullanılarak değerlendirildi. Eklem pozisyon duyusu için 45º ve 60º açılar seçildi ve izokinetik dinamometre cihazı ile ölçümler gerçekleştirildi. Solunum kas kuvveti inspiratuar ve ekspiratuar kas kuvveti olarak ağız içi basınç ölçer ile, solunum kas enduransı ise spirometre ile değerlendirildi. Dansçılar ve sedanter bireylerin vücut kompozisyonu, esneklik, aerobik kapasite, kas kuvveti, denge ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında anaerobik güç haricinde (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). Propriyoseptif duyu ölçüm sonuçları her iki grubun birbirine benzerdir (p>0,05). Solunum kas kuvveti ve solunum kas enduransı % ölçüm sonuç değerleri açısından ise her iki grup arasında anlamlı fark vardır (p<0, 05). Çalışmanın sonucunda geleneksel halk danslarının solunum kas gelişimine katkı sağladığı, ancak diğer dans türleriyle karşılaştırıldığında özel bir eğitim programı olmaksızın propriyoseptif duyu ve fiziksel uygunluk bileşenlerini arttırmada yeterli olmadığı görülmektedir.