Projenitör nöral hücrelerden geliştirilen alzheimer hücre modelinde kompleman sistemi elemanlari C5a ve C5aR'nin rolü

Alzheimer hastalığı (AD) amiloid beta peptidlerinin birikmesi sonucu oluşan plaklar ve nörofibriler yumaklar (NFT) ile karakterize edilen nörodejeneratif bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) (2020) verilerine göre, şu anda dünya çapında AD'den muzdarip 55 milyondan fazla insan olduğu biliniyor. Kompleman sistem 25'ten fazla proteinden oluşan, inflamatuar yanıtların önemli bileşenlerinden biridir. Bir kompleman sistem anafilatoksini olan C5a'da, doğuştan gelen bağışıklık sisteminin inflamatuar aracılarından biridir. C5a'nın klasik reseptörü olan C5aR1 (CD88)'in de nörodejeneratif hastalıklarda rol oynadığı bilinmektedir. Alzheimer hastalarının beyninde kompleman bileşenlerinin ve aktivasyonunun gösterilmesi, bu inflamatuar yolağın nörodejeneratif mekanizmalarda rolüne ilişkin çeşitli spekülasyonlara neden olmuştur. Kompleman sistemin rolünün hastalık patogenezine etkisinin ne yönde olduğu net değildir. Bu çalışmanın amacı, insan progenitör nöral hücrelerden geliştirilen Alzheimer hücre modelinde C5a'nın AD karakteristik özellikleri üzerinde nasıl bir değişikliğe yol açtığını saptamaktı. Daha önce insan progenitör nöral hücrelerinden geliştirilen bir Alzheimer hücre modeliyle kompleman sistem ilişkisine dair bir yapılan bir çalışma bulunmuyordu. Alzheimer hücre modelinde hücreleri C5a'ya maruz bırakıp daha sonra bir C5a antagonisti olan PMX53 ile baskılayarak C5a varlığında ve inhibisyonunda nasıl bir etki oluşturduğuna bakıldı. Aynı zamanda antagonist olan PMX53'ün tek başına bir etkisi olup olmadığı da analiz edildi. Alzheimer hücre grupları kontrol grubuna göre çok daha fazla C5aR1 ifadesine sahipti. Hücrelere C5a eklendiğinde C5aR1 seviyesinde Alzheimer grubuna göre anlamlı bir fark gözlenmedi. PMX53 eklendiğinde ise C5aR1 seviyesinde düşüş görüldü fakat C5a ve PMX53 beraber eklendiğinde C5aR seviyesinde artış vardı. Sonuçların bazıları literatürle uyumlu iken bazıları çelişkili bulundu, fakat kompleman sistemin Alzheimer hastalığında önemli bir etkisi olduğunu kanıtlar nitelikteydi.