Hurda lastiklerden elde edilen geri dönüştürülmüş çelik fiberkatkılı kendiliğinden yerleşen betonların özellikleri

Ömrünü tamamlamış lastiklerin atılmasından oluşan atığın kendiliğinden yerleşen beton (KYB) üretimi için kullanılması önemli çevre sorunlarının önlenmesi için etkili ve sürdürülebilir bir çözüm olarak düşünülebirilir. Bu çalışmada, atık lastik kırıntısı ve lastiklerden geri kazanılan çelik lifler gibi geri dönüştürülmüş kaynaklar kullanılarak sürdürülebilir KYB'lerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için, farklı KYB karışımlarının taze ve sertleştirilmiş özellikleri değerlendirilmiştir. Taze özellik için yapılan deneyler çökme yayılması, L-kutusu, V-hunisi ve ayrışma direncini içerirken, sertleştirilmiş özellik için yapılan deneyler basınç, yarılmada çekme ve eğilme dayanımlarını, kılcal su geçirimliliğini ve ultrasonik ses hızı ölçümünü içermektedir. Ayrıca, çalışmada 600 0C ye kadar yüksek sıcaklık etkisinin bazı sertleşmiş özellikler üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Sabit su-bağlayıcı oranı 0.38 ve toplam bağlayıcı içeriği 450 kg/m3 olan toplam dokuz KYB karışımı tasarlanmıştır. Doğal kum ile referans karışım ve lastik kırıntısı ile diğer iki karışım dikkate alınmıştır. Bu iki karışımda lastik kırıntısı doğal kumun yerine sırasıyla %10 ve %20 olarak hacimsel oranlarda yerdeğiştirilmiştir. Her lastik kırıntısı içeren beton karışımı için ise hacimce toplam %0.25, %0.5 ve %0.75 oranlarında geri dönüştürülmüş çelik lifler kullanılmıştır. Lastik kırıntısı ve geri dönüştürülmüş çelik lif kullanımının KYB'nin taze performansı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Özellikle, yayılma çapında ve L-kutu değerlerinde bir azalmaya ve 5. dakikadaki V-huni süresinde bir artışa yol açmıştır. Üstelik bu etkinin daha yüksek oranlarda daha da belirginleştiği kaydedilmiştir. Deney sonuçlarına göre, geri dönüştürülmüş çelik lifler, EFNARC limitlerini karşılamak için hem %10 hem de %20 kırıntı lastik içeren betonlarla toplam beton hacminin %0,5'ine kadar kullanılabileceği tespit edilmiştir. Ayrıca, sonuçlar kumun kırıntı lastik ile ikame edilmesinin, KYB'lerin sertleştirilmiş özelliklerini etkilediğini ve dayanım değerlerinin düşmesine yol açtığını göstermiştir. Tersine, geri dönüştürülmüş çelik liflerin eklenmesi, basınç dayanımında küçük bir artışa ve çekme dayanımında önemli iyileşmelere neden olmuştur.