Prothioconazole'ün Fusariumun referans suşları üzerindeki etkilerinin hücresel gösterimi

Bu yüksek lisans tezi kapsamında azol fungusit aktif bileşeni protiokonazolün çeşitli bitki türlerinde hastalıklara neden olan F. graminearum PH1 ve F. culmorum UK99 referans suşları üzerindeki etkileri hücresel düzeyde (oksidatif stres, apoptoz, hücre canlılığı ve mikotoksin üretimi) araştırılmıştır. Protiokonazolün minimum inhibitör konsantrasyonları (MIK) PH1 ve UK99 için sırasıyla 1,2 μg/ml ve 1 μg/ml olarak belirlendi. Deneylerde PDA besi ortamında yetiştirilen kültürler kontrol grubu olarak kullanılırken, protiokonazolün çözücüsü olan asetonu içeren besi ortamında yetiştirilen kültürler ise normalizasyon grubu olarak kullanıldı. Protiokonazolün IC25 ve IC50 dozları PH1 için sırasıyla 0,3 μg/ml ve 0,6 μg/ml, UK99 için ise 0,25 μg/ml ve 0,5 μg/ml olarak hesaplandı. Bu dozların her iki referansta da radyal büyüme oranlarını azalttığı belirlendi (p<0,001). Bu aktif bileşiğin spor üretimi üzerine etkisi, UK99 referansının czapek dox broth (CDB) besi ortamı kültürlerinde gözlendi. IC50 dozu, kontrole göre makrokonid uzunluğunda (% 66) ve çapında (%123) artışa neden oldu (p<0,001). Protiokonazol tarafından tetiklenenen oksidatif stres ve apoptotik etkiler sırasıyla 2′,7′-diklorodihidrofloresein diasetat (H2DCFDA) boyaması ve akridin turuncusu/etidyum bromür (at/etbr) ikili boyaması kullanılarak ters floresan mikroskobunda hücresel düzeyde görüntülendi. Protiokonazol dozundaki artışa bağlı olarak PH1'de katalaz (IC25 için %105; IC50 için %278) ve süperoksit dismutaz (IC25 için %48; IC50 için %103) aktivitesinin arttırdığı belirlendi (p<0,001). Benzer şekilde, bu iki dozun UK99'da süperoksit dismutaz (IC25 için %38; IC50 için %84) aktivitesinde artışa neden oldukları saptandı (p<0,001). IC25 dozu bu referansda katalaz aktivitesinde anlamlı artışa (%52) neden oldu (p<0,001). Protiokonazolün hücre canlılığına etkileri WST-1 kullanılarak belirlendi. PH1 referansı için, protiokonazolün IC25 ve IC50 dozları hücre canlılığını sırasıyla %40,2 ve %53,82 oranında azalttı (p<0,001). IC25 ve IC50 protikonazol dozları da UK99'un canlı hücre sayısını %25,33 ve %41,93 oranında azalttı (p<0,001). Ayrıca, protiokonazolün UK99 referans suşunda deoksinivalenol (DON) üretim miktarını azalttığı ince tabaka kromotografisinde (ITK) gösterildi. Yüksek lisans tezi kapsamında, protiokonazolün F. graminearum PH1 ve F. culmorum UK99 referansları üzerindeki etkilerinin hücresel düzeyde gösterilmesi, fungisidal kimyasal bileşenlerin aktive ettiği farklı mekanizmaların bir hücrede gerçek zamanlı olarak izlenebileceğini ortaya koymuştur. Ek olarak, protiokonazolün DON üretimini baskıladığına ilişkin bulgular, halk sağlığının korumasında Fusarium fitopatojenleri ile mücadelede kullanılacak fungisit aktif bileşenlerinin içeriğinde mikotoksin üretimini baskılayan bir ajanın bulunmasının önemini göstermesi bakımından önemlidir.