Psödoeksfoliasyon sendromlu katarakt hastalarında komplikasyonsuz fakoemülsifikasyon sonrası koroid ve retinal yapıların değerlendirilmesi

ÖZET Psödoeksfoliasyon Sendromlu Katarakt Hastalarında Komplikasyonsuz fakoemülsifikasyon Sonrası Koroid ve Retinal Yapıların Değerlendirilmesi Arş.Gör.Dr. İbrahim Halil TÜRKMAN Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Burak ÖREN Psödoeksfoliasyon sendromu (PES), katarakt cerrahisi sırasında komplikasyon riskini artıran ve glokomatöz progresyonla ilişkili bir mikrofibrillopati olup, cerrahiye verilen retina ve koroid yanıtı tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışma, komplikasyonsuz fakoemülsifikasyon uygulanan PES olgularında makula tabakaları, retinal sinir lifi tabakası (RSLT) ve koroid kalınlıklarındaki erken yapısal değişiklikleri ileri görüntüleme yöntemleriyle araştırmayı amaçladı. Prospektif ve tek merkezli olarak planlanan çalışmaya, fakoemülsifikasyon cerrahisi geçiren 38 PES hastası (21 erkek, 17 kadın; yaş ortalaması 70,7±6,2 yıl) dâhil edildi. Cerrahi öncesi ve cerrahi sonrası 1. ayda en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK; logMAR), göz içi basıncı (GİB; Goldmannaplanasyon) ve yapısal parametreler değerlendirildi. Retinal tabaka kalınlıkları, santral maküla kalınlığı (SMK), retina pigment epiteli (RPE) ve maküler/peripapiller RSLT SD-OCT ile; koroid kalınlıkları ise subfoveal, temporal ve nazal bölgelerde EDI-OCT ile ölçüldü. Fakoemülsifikasyon sonrası EİDGK belirgin olarak iyileşti; preoperatif 1,00 (0,5– 1,80) logMAR iken postoperatif 1. ayda 0,20 (0,00–0,80) logMAR'a geriledi (p<0,001). GİB 19,50 mmHg'den 14,00 mmHg'ye düşerek anlamlı azalma gösterdi (p<0,001). Makuler tabakalarda yaygın kalınlaşma izlendi; özellikle iç pleksiform tabaka (p=0,035), RPE (p=0,005) ve SMK (p=0,041) anlamlı artış gösterirken, ganglion hücre tabakası stabil seyretti (p=0,350). Maküler ve peripapiller RSLT anlamlı şekilde arttı (sırasıyla p<0,001 ve p=0,003). Segment analizi, temporal kompartman (p=0,006–0,038) ve nazal-superior bölgede (p=0,001) belirgin kalınlaşmayı ortaya koyarken, nazal ve nazal-inferior alanlardaki değişiklikler XI istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı. Koroid kalınlıklarında tüm bölgelerde artış eğilimi olmasına rağmen, farklılıklar anlamlı bulunmadı (tümü p>0,05). Sonuç olarak, komplikasyonsuz fakoemülsifikasyon PES olgularında erken dönemde görme fonksiyonlarını iyileştirmekte ve GİB'yi düşürmektedir. Koroid kalınlığı korunurken, makula tabakaları ve RSLT'de tabaka- ve segment-özgül adaptif değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu bulgular, PES'li hastaların postoperatif takibinde multimodal OKT'nin özellikle temporal ve nazal-superior segmentlerin değerlendirilmesinde klinik değer taşıdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler:Psödoeksfoliasyon, fakoemülsifikasyon, retina tabakaları, retinal sinir lifi tabakası, koroid, optik koherens tomografi