Radyasyon uygulaması sonucu meydana gelen kromozom aberasyonları ile mikronükleus oluşumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

DNA molekülünde meydana gelen hasarlar kalıtımsal veya çevresel faktörler sonucu oluşmaktadır. Meydana gelen bu hasarlar karsinogenez sürecini başlatmaktadır. Sitogenetik işaretleyiciler olarak kromozom aberasyonlarının DNA hasarlarının belirlenmesinde kullanılabilirliği, bu oluşumları ölçen tekniklerin, kanser tanısında kullanılmasını gündeme getirmektedir. Bu tez çalışmasında, kromozom aberasyonlarını ölçen mikronukleus ve kalıcı olmayan kromozom aberasyonları teknikleri karşılaştırılarak karsinojenik bir faktör olan radyasyona vermiş oldukları yanıttaki benzerlikler ve farklılıklar yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için in vitroda büyüyen hücrelere radyasyon uygulanmıştır. Elde edilen mikronukleus ve kalıcı olmayan kromozom aberasyonlarının frekansları arasındaki ilişki doz-cevap eğrileri yönünden karşılaştırılmıştır. Doz-cevap eğrilerinin belirlenmesi insan kökenli hücre soyu olan TK6 lenfoblast hücreleri ile yapılmıştır. Farklı hücre kültür şişeleri içinde büyüyen hücrelerden biri kontrol olarak ayrılmış olup diğerlerine 1 Gy, 2 Gy, 3 Gy, 4 Gy radyasyon dozu in vitro olarak uygulanmıştır. Uygulanan dozlar sonrası elde edilen disentrik ve serbest asentrik frekansları kromozom aberasyon tekniği ile belirlenmiştir. Mikronukleus (MN) frekansları ise mikronukleus tekniği ile belirlenerek istatistiksel olarak en uygun doz-cevap eğrileri oluşturulmuştur. Oluşturulan eğriler arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu tez çalışmasında, çizilen grafikler, regresyon analizinin lineer olmayan özelliği kullanılarak ikinci dereceden polinom olarak çizilmiştir. Elde edilen veriler, radyasyon dozunun artışı ile MN/BN oranının arttığı ve radyasyona özgü olan disentrik ile asentrik fragmentlerinde de artış olduğunu göstermiştir. Radyasyon dozunun artışı ile artan MN ve aberasyonlar arasında anlamlı derecede farklılık (p<0,05) olduğunu göstermiştir.