Kuvvetli yer hareketi kayıtlarından yararlanılarak 23 Ekim 2011 van depreminin moment büyüklüğünün hızlı hesabı

Büyük depremler meydana geldiğinde, dar-bant zaman aralığında ki genlik ölçümlerine dayanan Richter ölçeği (lokal büyüklük ölçeği, ML) satürasyona uğrar. Ayrıca sismogramlarda kırpılma gözlenilmesi ihtimali yüksektir. Bu yüzden güvenilir bir büyüklük hesabı için lokal büyüklük ölçeğinin kullanılması yetersiz olmaktadır. 23 Ekim, 2011 Van depreminde de bu durumun tipik bir örneği ile karşılaşılmış olup, depremin lokal büyüklüğü ile moment büyüklüğünün oldukça farklı olduğu anlaşılmıştır ( ML 6.6 , Mw 7.2). Mw, burada, uzak mesafelerdeki cisim dalgalarının deplasman spektrumlarından elde edilen moment büyüklüğünü göstermektedir. Buna karşın, 3 < ML < 7 aralığında daha iyi bir uyum beklenilebilir. Bunun nedeni ise,ML bu aralıkta iken, sismik moment M0 ile ML arasında ki ampirik ilişkinin neredeyse M0 ile Mw arasındaki ilişkiyle aynı olmasıdır(Thatcher ve Hanks, 1973; Hanks ve Kanamori, 1979). Bunlardan yola çıkarak, moment büyüklüğünün yakın mesafelerde ki kayıtlardan yararlanarak hesaplamanın da bir yolunun bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.Bu tezin amacı, hiçbir kaynak ya da fay mekanizması ters çözüm dönüşümü uygulanmadan önce, depremin moment büyüklüğünü hızlı olarak belirleyebilmektir.Bu amaçla (Delouis et al., 2009) tarafından MWSYNTH yöntemi önerilmiştir. Bu yöntemle gerçek verilerin deplasman spektrumlarının düşük frekanslardaki genliği ile sismik momentle ölçekli kinematik kırık modelleri kullanılarak hesaplanmış olan sentetik kayıtların spektrum genlikleri kıyaslanmaktadır. Bu çalışmada MWSYNTH metodunu kullanarak 23 Ekim, 2011 Van depreminin moment büyüklüğü merkezüssüne 120 km uzaklıklarında ki iki istasyonun kuvvetli yer hareketi kayıtları kullanılarak Mw=6.9 olarak belirlenmiştir. Daha çok istasyon için hesaplama yapılırsa sonuç referans alınan değere (Mw ref=7.15) daha çok yaklaşabilir. Bu çalışmada uygulanan hesaplama işleminin otomatik hale getirilmesi ile,depremin oluş zamanından itibaren yaklaşık 100s (kayıt zamanı+hesaplama zamanı) içinde depremin moment büyüklüğünün yakın alan kuvvetli yer hareketi kayıtları kullanılarak hızlıca belirlenebilmesinin mümkün olacağı öngörülmektedir.