Remazol brilliant blue R tekstil boyar maddesine maruz bırakılan gökkuşağı alabalığı'nda (Oncorhynchus mykiss) biyokimyasal yanıtın araştırılması

Tekstil endüstrisi üretiminde kullanılan boyalar biyolojik arıtmaya dirençli, toksik maddeler olup, birçoğu polimer yapılara sahiptir. Bu boyalar baskı ve boyama gibi çeşitli aşamalar aracılığıyla sucul çevreyi kirletirler ve moleküler, hücresel, biyokimyasal ve fizyolojik bozukluklara neden olabilirler. Bu çalışmada; çeşitli konsantrasyonlarda tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılan Remazol Brilliant Blue R' ye maruz bırakılan gökkuşağı alabalığında biyokimyasal yanıtın araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla lokal çiftliklerden 56 adet Oncorhynchus mykiss (Gökkuşağı Alabalığı) temin edilmiştir. Bir kontrol grubu ve üç uygulama grubu olmak üzere Gökkuşağı Alabalıklarına (Oncorhynchus mykiss) boyar madde uygulandı. Bu grupların Glutatyon S-Transferaz (GST), Sitokrom P-450 (CYP1A1) ve Laktat Dehidrojenaz (LDH) enzim aktiviteleri ölçülmüştür. Bu ölçümler ELISA yöntemiyle ticari kitler kullanılarak Mikroplaka okuyucuda okunmuştur. GST enzim aktivitesinde genel olarak 24. saatte kontrol grubu ile kıyasladığımızda B (1 mg l-1) ve C (2 mg l-1) gruplarında artış göstermiş olup gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak önemlidir(p<0.05). 48. saatte ise A (0,5 mgl-1) ve B (1 mgl-1) gruplarında artış gözlemlenmiştir (p<0.05). CYP1A1 enzim aktivitesinde B (2 mgl-1) grubunda T0 ile karşılaştırıldığında 24. saatle artmış, 48. saatte ise azalmıştır (p>0.05). CYP1A1 düzeyleri farklı doz uygulanan gruplar arasında 24. saatte kontrol grubuyla kıyasladığımızda A (0,5 mg l-1) ve B (1 mg l-1) gruplarında artış (p<0.05), C (2 mg l-1) grubunda ise azalma görülmektedir (p<0.05). LDH enzim aktivitesinde farklı doz uygulanan gruplar arasında 24. saatte kontrol grubu ile kıyaslandığında A (0,5 mgl-1), B (1 mgl-1) ve C (2 mg l-1) gruplarında anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0.05). 48. saatte ise kontrol grubu ile kıyaslandığında A (0,5 mg l-1) ve B (1 mg l-1) gruplarında istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenmiştir (p>0.05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; RBBR tekstil boyasına maruz kalan Oncorhynchus mykiss (Gökkuşağı Alabalığı)' ın toksik etkinin belirlenmesinde GST, CYP1A1 ve LDH enzimlerinin biyobelirteç olarak kullanılmasının yararlı olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tekstil Boyar Madde, Remazol Brillant Blue R (RBBR), GST, CYP1A1, LDH, Oncorhynchus mykiss (Gökkuşağı Alabalığı)