İstanbul'da bulunan atıksu arıtma tesislerinde mikroplastik giderimi ve tesislerin mikroplastik deşarjları

Atıksu arıtma tesisleri (AAT) evsel ve endüstriyel kaynaklardan mikroplastiklerin tesislere ulaşması ve arıtma aşamalarında tutulamayan mikroplastiklerin tesislerden deşarj edilmesi sebebiyle mikroplastik alıcıları ve aynı zamanda kaynaklarıdır. Bu çalışmada ileri nutrient giderimine sahip bir AAT'nin giriş suyu, fiziksel işlemler sonrasındaki atıksu, biyolojik işlemler sonrasındaki atıksu ve deşarj edilen su numuneleri incelenmiştir. Fiziksel işlemlerden sonraki su ve çıkış suyunun ayrıca 3 saatlik kompozit numunesi de, giriş suyundaki anlık değişimin etkilerinin anlaşılması amacıyla, alınmıştır. Toprağa uygulanması halinde oluşabilecek zararların tespitini incelemek üzere AAT'den kaynaklanan kurutulmuş çamur da ayrıca incelenmiştir. Örneklerden ayrılan partiküller fiber, parçacık, naylon, pellet ve sim olacak şekilde morfololojik karakterlerine göre ayrılmıştır. Fiberler en yaygın partikül şekli olup, parçacık biçimli partiküller fiberleri takip etmektedir. 500-1000 μm ve 1000-2000 μm boyut sınıfları atıksu ve çamur numunelerinde en sık görülen boyut sınıfları olmuştur. Farklı şekiller için boyut dağılımlarının değiştiği gözlemlenmiştir. Farklı boyut sınıflarında bulunan partiküller, AAT'nin çeşitli aşamalarında değişik biçimde davranmışlardır. Parçacık şekilli <500 μm partiküller AAT içinde daha efektif bir şekilde giderilmiş olup, fiberler ise 250-500 μm ve 1000-2000 μm boyutlarında iken daha efektif bir şekilde giderilmiştir. Partikül giderimi anlık ve kompozit numuneler için %84.6 ve %93.0 oranında gerçekleşmiştir. Yüksek giderim verimlerine rağmen, Marmara Denizi'ne günde 5,151x106 partikül deşarj edilmekte olup bu değer 36 günlük deşarj ile Marmara Denizi için literatürde verilen mikroplastik konsantrasyonuna ulaşılması demektir. Günlük olarak kuru çamurda 5,069x106 partikül bulunmaktadır. Polimer yapıları teyit edilmemiş olup, sunulan değerler tesislerden yapılan mikro-süprüntü (microlitter) salınımını yansıtmaktadır. Mikroplastiklerin deşarj değerleri polimer karakterizasyonu yapıldığı takdirde daha düşük olacaktır.