Farklı yöntemlerle kurutulan Bayburt yöresi tarhun (Artemisia dracunculus) bitkisinin fonksiyonel nitelikler ve bitkisel yağ stabilitesine etkisi bakımından araştırılması

Bu çalışmada Bayburt ilinde yetiştirilen, Tarhun (Artemisia dracunculus ) bitkisinin kurutma şekillerinin, bitkiden çeşitli çözgenlerle elde edilen ekstraktların biyoaktif özellikleri üzerine ve bitkisel yağların stabilitesi üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Hasat edilen örnekleri oda sıcaklığında, mikrodalga, etüv ve infrared ile olmak üzere 4 farklı yöntemle kurutulmuş hasat edilen yaprak ve sap kısımları birbirinden ayrılarak % 80'lik 3 farklı çözgen (metanol:su, aseton:su, etanol:su) kullanılarak ekstrakte edilmiştir. Ekstraktlarda toplam fenolik madde, DPPH radikali süpürücü aktivite ve renk analizleri yapılmıştır. Yapılan bu analizler üzerine bitki kurutma şekillerinin ve kullanılan çözgenlerin etkili olduğu saptanmış ve en yüksek değerler bitkinin yaprak kısmında bulunmuştur. Mikrodalga şartlarında kurutulan örneklerin daha yüksek fenolik madde ve DPPH radikal süpürücü aktivite gösterdiği saptanmıştır. Tarhun ekstraktlarının bitkisel sıvı yağların oksidatif stabilitesi üzerine etkisini incelemek için hızlandırılmış oksidatif stabilite tayin yöntemlerinden olan fırın testi uygulanmış ve yağa katılan örneklerin peroksit değerleri incelenmiştir. Bu amaçla 3 farklı çözgen ile çıkarılan ekstraktlar 500, 1000 ve 2000 ppm konsantrasyonlarında rafine kanola yağına ilave edilerek yağların 60 ºC'deki sıcaklıkta saklanarak peroksit değerleri ölçülmüştür.Elde edilen sonuçlar, kurutma şeklinin Tarhun ekstraktlarının biyoaktif özellikleri üzerine etkili olduğunu ve Tarhun ekstraktlarının bitkisel sıvı yağların oksidasyonunu engellemek amacıyla doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilirliğine işaret etmektedir.