MAPK ve AKT sinyal yolaklarının zebrabalığı olfaktör epiteli rejenerasyonundaki rolleri

Zebrabalığı olfaktör epiteli (OE) nöro-epitel bir doku olup ölen nöronlarını yenileyebilme edebilme kapasitesine sahiptir. OE bu gücunu iki tip öncül hücrelerin yetişkinlikte var olmasından almaktadır. Bu hücrelerden yuvarlak bazal hücreler rutin bir şekilde ölen nöronları telafi ederken, yatay bazal hücreler yalnız ağır hasar durumlarında uyanıp yeni nöron üretimine önemli katkılar sağlamaktadır. Hasarlı OE'lerin transkript analizi, heparin-bağlayıcı epidermal büyüme faktörünün erken bir safhada arttığını gösterek, HB-EGF'nin OE rejenerasyonunda düzenleyici bir rolü olması ihtimalini doğurmuştur. Bu ihtimal önceki araştırmalarda HB-EGF ve onun reseptörü EGFR'nin engellenmesiyle rejenerasyonun da engellendiğini göstererek bu hipotezi doğrulamıştır. Fakat HB-EGF'in hangi hücrelerdeki EGFR'a bağlanarak ve hangi sinyal yolaklarını aktive ederek bu rejeneratif etkiyi yarattığı bilinmemektedir. Bu çalışmada MAPK/ERK and PI3K/AKT sinyal yolakları farmakolojik olarak inhibe edilmiş ve rejenerasyon sürecinde olan OE'lerde aktiviteleri fosforile olmuş versiyonları üzerinden araştırılmıştır. Buna göre MAPK/ERK yolağı HB-EGF ve EGFR'nin interaksiyonu üzerine büyük olasılıkla yatay bazal hücrelerde aktive olduğu ve bunun rejenerasyon için bir önkoşul olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Her ne kadar PI3K/AKT yolağı da bu hücrelerde aktif olarak gözlemlense de, fonksiyonel OE rejenerasyonu için bir önkoşul olmadığı görülmüş yine de yatay bazal hücrelerin büyümesini sağlayarak rejenerasyona katkılar yapabileceği düşünülmüştür.