Survey calculation procedures on Aegean part of Turkey geothermal wells

Yüzlerce metrelik üretken kısım kalınlıklarıyla jeotermal rezervuarlar petrol ve doğal gaz rezervuarlarından farklılık göstermektedir. Jeotermal kuyuların çok uzun üretim zonlarına sahip olması yönlü sondaj uygulamaları için esneklik ve uygun maliyetli çözümler getirmektedir. Bir sondaj kuyusunun gerçekleşmiş rotası ve özellikle kuyu dibi pozisyonu, jeotermal şirketleri için çok önemlidir. MWD ölçümlerinden elde edilen 3 parametre (ölçülen derinlik, açı ve yön), rota hesaplama yöntemlerinde kullanılmaktadır. Pek çok farklı yöntem olmasına rağmen; en az eğri yöntemi, en hassas olarak kabul edilmekte ve endüstri standardı olarak kullanılmaktadır. Bu tezin getirmiş olduğu yenilik, Türkiye'nin Ege Bölgesi'ndeki jeotermal kuyuların yönlü sondaj ihtiyaçlarını, rota hesaplama yöntemleri açısından belirlemek; sonrasında, farklı yöntemlerin hangi şartlar altında kullanılması konusunda önerilerde bulunmaktır. Bu doğrultuda, beş farklı rota hesaplama yöntemi, kullanılma sıklıkları ve hesap karmaşaları dikkate alınarak seçilmiştir; bu yöntemler tanjant, dengeli tanjant, ortalama açı, eğri yarı çapı ve en az eğri yöntemleridir. Daha sonra, bu yöntemler, 9 adet önceden seçilmiş ve kazılmış jeotermal sondaj kuyuları üzerinde, Python programlama dili kullanılarak uygulanmıştır. Sonuç olarak, en az eğri yönteminden maksimum ayrışma, tanjant yönteminin (en kolay hesaplama formüllerine sahip teknik) J tipi kuyu uygulamalarında artan dogleg, açı ve derinlikle gözlenmiş olup ayrışma 5-6 m civarındadır. Türkiye'deki jeotermal kuyuların kazıldığı normal koşullarda, bu ayrışma en fazla 10 m'ye kadar çıkabilir. Bu durum jeotermal şirketler için yeterli olmasına rağmen, daha iyi sonuçlar için ortalama açı yöntemi (tanjanttan sonra en kolay yöntem) kullanılabilir. Elde edilen sonuçlar, yönlü sondaj maliyetlerini düşürmek isteyerek kendi yönlü sondaj bölümlerini kurmak isteyen şirketlerin, her kuyusu için ortalama açı (ve hatta tanjant) yöntemine dayalı basit bir yazılım veya hesap tablosu kullanabileceğini göstermiştir. Böylelikle, kuyuların rotası veya ara derinlikler hesaplanırken karmaşık formüllerden kaçınılacak, ileri seviye yazılımların sahada kullanılmasından vazgeçilip sadece ana ofiste kullanımı yeterli olabilecektir.