The economic and institutional determinants of foreign direct investment for the SAARC countries

ÖZET Bu çalışma, Güney Asya Bölgesel İş Birliği Örgütü (GABİÖ) ülkelerinde Doğrudan Yabancı Yatırımı (DYY) etkileyen temel ekonomik ve kurumsal faktörleri ayrıntılı bir şekilde analiz etmektedir. Afganistan, Bangladeş, Bhutan, Hindistan, Maldivler, Nepal, Pakistan ve Sri Lanka gibi ülkeleri kapsayan GABİÖ ülkeleri, yabancı yatırımı ekonomik büyümeyi hızlandırmak, kalkınmayı teşvik etmek ve bölgesel bağları güçlendirmek için kullanmayı hedeflediğinden, DYY'nin itici güçlerini anlamak özellikle önemlidir. Araştırma, DYY'yi çekmesi veya caydırması öngörülen piyasa büyüklüğü, altyapı kalitesi, makroekonomik istikrar, beşeri sermaye, ticaret açıklığı, işgücü verimliliği ve doğal kaynak zenginliği gibi kapsamlı bir ekonomik faktörler setini incelemektedir. Bu ekonomik değişkenler topluca iş ortamını şekillendirir ve yatırımcı güvenini önemli ölçüde etkileyebilir, DYY girişlerinin hacmini ve sürdürülebilirliğini belirleyebilir. Ekonomik koşulların yanı sıra, bu çalışma GABİÖ ülkelerinin yabancı yatırım açısından çekiciliğini etkileyen kurumsal faktörleri de incelemektedir. Hukukun üstünlüğü, yolsuzlukla mücadele ve siyasi istikrar, yatırımcı güvenini artırabilecek veya zayıflatabilecek kurumsal ortamın temel unsurlarıdır. Güçlü kurumlar yalnızca işlerin daha sorunsuz yürütülmesini desteklemekle kalmaz, aynı zamanda siyasi veya düzenleyici belirsizliklerle ilişkili algılanan riskleri de azaltır. Bu kurumsal boyutları araştırarak, çalışma GABİÖ bölgesindeki DYY eğilimlerini şekillendirmede hem ekonomik hem de yönetişim faktörlerine dengeli bir bakış sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, her ekonomik ve kurumsal faktörün DYY girişleri üzerindeki göreceli etkisini değerlendirmek için 2004 ile 2018 yıllarını kapsayan veri kullanarak nicel analiz yapmaktadır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi analiz etmek ve tahmin etmek için Driscoll-Kraay Standart Hataları yöntemine sahip Panel Veri Sabit Etki Tahmin Yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, istikrarlı, şeffaf ve rekabetçi bir yatırım ortamı yaratmak için hem ekonomik göstergelerin hem de kurumsal çerçevelerin güçlendirilmesine yönelik çift odaklı bir yaklaşımın kritik önemini vurgulamaktadır. Sonuçlar, altyapı, beşeri sermaye, piyasa büyüklüğü, ticaret açıklığı gibi iyileştirmelerin yatırımcıları çekebileceğini, ancak siyasi istikrarsızlık gibi kurumsal zayıflıkların devam etmesi durumunda bu çabaların daha az etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışma yolsuzlukla mücadele ve makroekonomik istikrarın bahsi geçen ülkelerde DYY girişlerini etkilemediği sonucuna varmaktadır. Anahtar Kelimeler: DYY, GABİÖ, Ekonomik Belirleyiciler, Kurumsal Belirleyiciler