Sağkalım dönemi meme kanserli hastalarda aerobik egzersize dayalı telerehabilitasyon programının üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif durum ve yaşam kalitesine etkisi

Bu çalışma, sağkalım dönemi meme kanserli hastalarda telerehabilitasyon tabanlı aerobik egzersizlerin üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif durum ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı randomize kontrollü bir karma yöntem çalışmasıdır. Sıralı açıklayıcı tasarım kullanılmıştır (NİCEL→nitel). Çalışmaya sağkalım dönemi 69 meme kanseri hastası dahil edildi. Katılımcılar, randomizasyon ile hastane, telerehabilitasyon ve kontrol olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Aerobik egzersiz eğitimine, hastane ve telerehabilitasyon grubundaki hastalar haftanın 3 günü toplam 12 hafta boyunca katıldılar. Kontrol grubundaki hastalar ise rutin yaşamlarına devam ettiler. Üst ekstremite fonksiyonelliği; Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi ile, kognitif fonksiyon; Kanserli Hastalarda Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği-Kognitif Fonksiyon ile, yorgunluk; Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi Yorgunluk Ölçeği ile; yaşam kalitesi; Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Anketi-Çekirdek-30 ile değerlendirildi. Değerlendirmeler, tedavi öncesi, 6. hafta, 12. hafta ve 6. ayda yapıldı. Telerehabilitasyon ve hastane grubundaki hastaların egzersiz sonrası 6. hafta ve 12. haftada üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif fonksiyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi parametrelerinde anlamlı iyileşme görüldü (p<0,05). 6. ayda egzersiz grubundaki katılımcıların elde ettiği kazanımları koruduğu gözlemlendi. Telerehabilitasyon grubunun hastane tabanlı egzersiz grubuna üstünlüğü görülmedi (p>0,05). Kontrol grubunda yapılan değerlendirmelerde anlamlı bir değişiklik görülmedi (p>0,05). Araştırmanın nitel verileri nicel verilerini desteklemiştir. Nitel veriler sadece egzersiz grubuna katılan hastalardan elde edilmiştir. Hastane grubundan 22, telerehabilitasyon grubundan 22 kişi olmak üzere toplam 44 hasta görüşmeye katıldı. Nitel veriler telerehabilitasyon grubunun hastane grubuna göre fiziksel durum, kognitif ve ruhsal durum, günlük/sosyal hayata etki bakaımından benzer faydalar elde ettiği görüldü. Ancak telerehabilitasyon grubundaki hastalar egzersiz deneyimi sırasında daha az zorluk yaşadıklarını bildirdiler. Çalışmamız, denetimli olarak yapılan telerehabilitasyon tabanlı egzersizlerin, denetimli hastane tabanlı egzersizlere alternatif olarak kullanılabileceğini göstermiştir.