Şakâik-i Numâniyye ve Zeyillerinde Kırım Ulemâsı

Bu çalışmada, Taşköprülüzâde Ahmed Efendi'nin Şakâik-i Numâniyye isimli biyografik eseri ve zeyillerinde yer alan Kırımlı ulemânın biyografileri incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma üç bölüm olarak sınıflandırılmıştır. Birinci bölümde Kırım coğrafyası ve tarihine, ikinci bölümde Taşköprülüzâde Ahmed Efendi ve eseri Şakâik-i Numâniyye'ye ve üçüncü bölümde Şakâik-i Numâniyye ve Zeyilleri'nde yer alan Kırımlı ulemânın biyografilerine yer verilmiştir. Genel hatlarıyla çalışmanın birinci bölümünde, Kırım'ın jeopolitik konumu ve Kırım'ın Hanlık öncesi siyasi durumu konu edinilmiştir. Daha sonra Osmanlı-Rus ilişkileri çerçevesinde Kırım Hanlığı tarihine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Taşköprüzâde Ahmed Efendi'nin hayatı, ilmî yönü, eserleri ve çalışmamıza konu olan eseri Şakâik-i Numâniyye'nin tanıtımı ile birlikte eser hakkında yapılan çalışmalara yer verilmiş ve Şakâik-i Numâniyye'ye yazılan tercüme, telhis ve zeyillerin müellifleriyle birlikte tanıtımı yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Şakâik-i Numâniyye ve Zeyilleri'nde bulunan Kırımlı ulemânın biyografileri incelenerek hayatları, memleketleri, meslekleri, eğitimleri ve eserleri tespit edilmiştir. Ayrıca Şakâik'te bulunmayan diğer kaynaklardan temin edilen bilgiler de eklenerek biyografileri genişletilmiş ve tespit edilen Kırımlı âlimlerin bilgileri tablolaştırılarak çalışma zenginleştirilmiştir. Üçüncü bölümde ayrı bir başlık altında ulemâya ait bilgilerin genel bir değerlendirilmesi de yapılmıştır. Bu çalışmada Abdulkadir Özcan tarafından 1989 yılında "Şakâik-i Numâniyye ve Zeyilleri" ismiyle neşredilen külliyatta bulunan tercüme ve zeyiller ana kaynak olarak kullanılmış ve çalışmayı zenginleştirmek amacıyla ikinci el kaynaklardan istifade edilmiştir.