Sakallı kızılağaç (alnus glutinosa subsp. barbata) meşcerelerinin doğal gençleştirilmesi: akçaabat örneği

Sakallı kızılağaç (Alnus glutinosa subsp. barbata), ülkemizin önemli ağaç türlerinden biridir. Bu çalışmada, 2022 yılında tohumlama kesimi uygulanan Düzköy Orman İşletme Şefliğine ait 77 numaralı Kzc3 sakallı kızılağaç meşceresinde yürütülen doğal gençleştirme ve gençlik bakım uygulamalarının, 2025 yılı sonu itibarıyla çimlenme, fidanların büyüme ve gelişimi ile genel gençleştirme başarısı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular, uygulamada kullanılan yaklaşımlar ile karşılaştırılarak uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilere göre; 2023 yılı ilkbaharında 180 adet fidan sayım noktasında 96 noktada fidan görülmüş ve yüzde 53 fidan başarı yüzdesi tespit edilmişken, 2025 yılının sonbaharında 172 noktada fidan tespit edilmiş ve başarı yüzdesi yüzde 96 seviyesine ulaşmıştır. Deneme alanlarında yapılan tespitlerde ise meşcerede üç farklı yaş grubuna ait fidanların bulunduğu belirlenmiş; fidan boyu, çapı ve boy/çap oranı bakımından yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 1 yaşındaki fidanlarda ortalama çap ve boy sırasıyla 3,19 ± 0,78 mm ve 20,83 ± 4,13 cm iken; 2 yaşında 5,60 ± 1,74 mm ve 34,57 ± 7,23 cm'dir. En dikkat çekici büyüme ivmesi 3 yaşındaki fidan grubunda tespit edilmiş olup ortalama çap 14,97 ± 4,75 mm, boy ise 80,59 ± 20,68 cm olarak ölçülmüştür. Yaş ilerledikçe fidanların boy ve çap değerlerinde belirgin artışlar gözlenirken, boy/çap oranının azalması fidanların daha dengeli ve mekanik olarak daha stabil bir morfolojik yapı kazandığını göstermiştir. Özellikle üç yaşlı fidanların yapısal açıdan daha kaliteli bir gençlik yapısı oluşturduğu belirlenmiştir. Gençlik başarı yüzdeleri ise gençleştirme sonrası ilk iki yıl görece düşük düzeylerde seyretmiş, üçüncü yılda ise belirgin bir artış göstererek yüksek ve kabul edilebilir bir seviyeye ulaşmıştır. Sonuç olarak, sakallı kızılağaç meşcerelerinde gençleştirme başarısının değerlendirilmesinde yalnızca gençlik yoğunluğunun değil, yaşa bağlı morfolojik gelişimin ve fidanların yapısal kalitesinin de dikkate alınması gerektiği ortaya konulmuştur.