Salisilik asit uygulamalarının tuz stresi koşullarında yetiştirilen beyaz baş lahana (brassica oleracea var. capitata subvar. alba) fidelerinin gelişimi ve bitki besin elementi içeriği üzerine etkileri

Bu çalışmada salisilik asit uygulamalarının tuz stresi koşullarında yetiştirilen beyaz baş lahana (brassica oleracea var. capitata subvar. Alba) fidelerinin gelişimi ve bitki besin elementi içeriği üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma 2024 yılında Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait iklim odasında yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak Karadeniz bölgesinde yetiştiriciliğe uygun, sarmalık ve taze tüketim amacına yönelik yetiştirilen Samsa F1 hibrit çeşidi kullanılmıştır. Beyaz lahana tohumları, torflu (Klassmann, Almanya) 45 gözlü viyollere ekilmiştir. Fideler ilk gerçek yaprak aşamasına geldiğinde önce salisilik asit püskürtülmüş, 2-3 gün sonra da tuz stresi uygulanmıştır. Tuz dozları, akut etkiyi önlemek için 1'er gün arayla 3 uygulamada verilmiştir. Çalışmada her parselden tesadüfen seçilen fidelerde; fide boyu, hipokotil çapı, yaprak alanı, yaprak oransal su içeriği, yaprak sayısı, yaprak kalınlığı, fide taze ve kuru ağırlığı, klorofil indeksi (SPAD), makro ve mikro besin element içerikleri ölçülmüştür. Bu tez kapsamında yapılan çalışmada, Tuz konsantrasyonu arttıkça fide boyu, yaprak alanı, yaprak sayısı, hipokotil çapı, yaprak oransal su içeriği, fide yaş ve kuru ağırlık parametreleri azalırken, yaprak kalınlığı ve klorofil indeksi (SPAD) parametrelerinin arttığı tespit edilmiştir. 1.0 Mm SA uygulaması, tuz stresinin olumsuz etkilerini hafifletmede en etkili doz olmuştur. Özellikle orta düzey tuz stresi (75 mM) altında fide boyu, yaprak alanı, fide yaş ağırlık, fide kuru ağırlık ve klorofil içeriklerini korumuş veya artırmıştır. 1.5 mM SA ise yüksek doz etkisiyle büyümeyi baskılamış, yaş ağırlık, kuru ağırlık ve fide boyunu olumsuz etkilemiştir. Tuz x SA interaksiyonu fide yaş ağırlığında ve yaprak kalınlığında etkili olmuştur. Makro ve mikro besin elementleri açısından yapılan değerlendirmelerde artan tuz konsantrasyonu, bitkilerde Na birikimini artırırken, (K), (S) gibi bazı elementlerin birikimini azaltmıştır. Buna karşılık, (Ca), (P), (Mn), (Zn) ve (Cu) gibi bazı besin elementlerinin birikimi, belirli koşullarda tuz stresine karşı artış göstermiştir. Tuz ve SA interaksiyonu özellikle Ca, Fe, P, Na, Cu, Mn ve Zn içerikleri üzerinde etkisi belirgin olmuştur. Elde edilen tüm bu sonuçlar doğrultusunda, tuz stresi beyaz baş lahana fidelerinin gelişimini olumsuz etkilemiş olup, SA uygulamaları ile tuz stresinin olumsuz etkileri azaltılarak fidelerin büyümesi desteklenmiş ve besin elementi dengesi korunmuştur.