Samsun bölgesinde astım ve alerjik hastaların değerlendirilmesi

Amaç: Astım ve allerjik hastalıklar toplumumuzun ve dünyanın önemli bir sağlık sorunudur. Bu hastalıkların prevalansı her geçen yıl artmaktadır. Bu çalışma, Samsun il ve ilçelerinde astım ve allerjik hastaların prevelanslarını ve risk faktörlerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metod: Çalışma Samsun ve ilçelerinden rastgele seçilen okullarda, 5-18 yaş arası öğrencilere ISAAC (The International Study of Asthma and Allergies in Childhood) formuna uygun sorularla oluşturulmuş anket çalışmasıdır. Saptanan verilerin analizi istatistiksel yazılım paketi SPSS 21 kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, kategorik değişkenler için sayı (n) ve yüzdeler (%), sayısal değişkenler ortalama ve standart sapma olarak sunulmuş, nicel verilerin normal dağılımlara uygunluklarının sınanmasında kolmagraov-smirnov testi uygulandı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyini belirlemek için, % 95 güven aralığında p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışma 1590'ı erkek, 1629'u kız olmak üzere, 5-18 yaş arasında toplam 3219 öğrenci ile yapılmıştır. Çocukların hayatlarının herhangi bir döneminde hışıltı şikayetleri olanların sayısı 634 (19,7%), doktor tarafından allerjik bronşit veya astım tanısı alanların sayısı 337 (10,5%) ve son bir yılda astım şikayetleri olanların sayısı 359 (11,1%) olduğu görülmüştür. Çocukların hayatlarının herhangi bir döneminde 1537'sinin (47,7%) allerjik rinit şikâyetleri olduğu, doktor tarafından allerjik rinit tanısı alanların sayısı 148 (4,6%) olduğu ve son bir yılda allerjik rinit şikayetleri olanların sayısı 1137 (35,3%) olduğu görülmüştür. Çocukların hayatlarının herhangi bir döneminde atopik dermatit şikayetleri olanların sayısı 412 (12,8%), doktor tanılı atopik detmatit olanların sayısı 101 (3,1%) ve son bir yılda atopik dermatit şikayetleri olanların sayısı 262 (8,1%) olarak bulunmuştur. Çalışmamızda, doktor tanılı astım için; ailede allerjik hastalık öyküsü, erkek çocuk, kentsel bölgede yaşam, prematürite, anne karnında sigara maruziyeti risk oluşturmaktadır. Sonuç: Yaklaşık 20 yıl önce aynı bölgede yapılan çalışma ile karşılaştırıldığında; doktor tanılı astım prevalansı daha yüksek saptanmıştır. Ancak hayatın herhangi bir döneminde hışıltı ve son 12 ayda hışıltı prevalanslarında azalma görülmüştür. Doktor tanılı allerjik rinit prevalansı daha düşük saptanmıştır. Ancak hayatın herhangi bir döneminde ve son 12 ayda allerjik rinit semptom prevalansı artış göstermiştir. Doktor tanılı atopik dermatit prevalansı artış gösterirken, atopik dermatit semptom prevalansında azalma olmuştur. Çalışmalarda çoğunlukla allerjik hastalık semptomları, doktor tanılı allerjik hastalıklara göre daha yüksek olması nedeniyle; aile ve doktorlara bilgilendirici yayınlar, eğitimler yapılmalı ve farkındalığın daha da arttırılması hedeflenmelidir. Anahtar kelimeler: Astım, Allerji, Allerjik Rinit, Atopik Dermatit, Allerjik Hastalıklar, ISAAC