Şanlıurfa ilinde bulunan kalişlerin çökme potansiyeli açısından değerlendirilmesi

Çökebilen zeminler, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde olmak üzere dünyanın birçok yerinde yaygın olarak bulunmaktadır. Bu zeminler, ıslandıklarında üzerlerine inşa edilen yapılar için potansiyel tehdit oluşturmaktadır. Kuru ve doğal halleriyle sert bir yapıya ve yüksek görünür kesme mukavemetine sahip olmalarına rağmen, suyla temas ettiklerinde hacimlerinde belirgin bir azalma meydana gelebilir. Oldukça düşük gerilme seviyelerinde bu özelliği sergileyen bu tür zeminler, "çökebilen zeminler" olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma kapsamında Şanlıurfa ili sınırları arasında genel olarak kalişlerin yüzeylenme verdiği bir alan pilot bölge seçilmiş, çalışma alanından alınan 61 adet numune üzerinde deneysel çalışmalar yapılmıştır. Tek yönlü ödometre deneyleri ile konsolidasyon karakteristikleri belirlenmiş, plastik limit, likit limit, özgül ağırlık, birim hacim ağırlık deneylerinden elde edilen veriler kullanılarak zeminlerin çökme potansiyelleri belirlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda örneklerin genel olarak düşük-orta çökme potansiyeline sahip olduğu, örneklerin sadece %80'sinin çökebilen zemin sınıfında olduğu belirlenmiştir.