Schizosaccharomyces pombe'de demir stresi altında ght5 heksoz taşıyıcısının işlevsel analizi

Metabolik işlevler için tüm ökaryotlar demir elementine ihtiyaç duyar. Demir, elektron transportu ve birçok enzimatik aktivite için gerekliyken, bazı koşullarda sitotoksik bir etki gösterir. Diğer taraftan, glukoz çoğu organizma tarafından tercih edilen enerji ve karbon kaynağıdır ve biyolojik süreçlerin düzenlenmesinde önemli bir sinyal molekülüdür. Glukozun hücre içine alınması heksoz taşıyıcı proteinler ile sağlanır. Schizosaccharomyces pombe'de sekiz farklı heksoz taşıyıcı protein (Ght1-8) vardır. Bunlar arasında Ght5, düşük glukoz koşullarında hücre proliferasyonu için gereklidir. Bu çalışmada, S. pombe´de demir stresinin algılanması ve sinyalizasyonunda ght5 geninin işlevi araştırılmıştır. Bu amaçla ght5 geni pSLF172 ve pSLF173 vektörlerine klonlanarak, elde edilen rekombinant plazmidler (SA01, SA02, SA03) S. pombe EDD666 ırkına transforme edildi. Elde edilen SA01 ve SA02 rekombinant plazmidleri ile HA epitopunun, Ght5 proteinin karboksi ya da amino ucunda herhangi bir fark oluşturup oluşturmadığının araştırılması için kullanıldı. Öte yandan SA03 transformant S. pombe ırkı, yüksek (%2) ve düşük (%0,5) glukoz koşullarında ve farklı derişimlerde (0, 0.5, 1 ve 2 mM) demir uygulanarak üretildi. Demir stresinin ght5 geninin anlatım profiline olan etkisi protein düzeyinde western blot yöntemi ile analiz edildi. Western blot sonuçları ile HA epitopunun Ght5 proteininin karboksi ya da amino ucuna bağlanmasının herhangi bir fark oluşturmadığı, her iki durumda da çalıştığı gözlemlendi. SA03 ırkı için; %0,5 glukoz içeren ortamda, %2 glukoz içeren ortamda üretilene göre daha koyu ve kalın bir bant gözlemlenmesi yüksek glukoz affiniteli olduğu bilinen ght5 geninin anlatım profilini doğrulamaktadır. %0,5 glukoz içeren ortamda 1 mM demir içeren koşulda oldukça koyu ve kalın bir bant gözlenirken, 0.5 mM ve 2 mM demir stresinde daha açık bantların gözlemlenmesi, demirin ght5 geninin anlatımı üzerinde etken olabileceğine işaret etmektedir. Buna ek olarak, %2 glukoz içeren ortamda üretilen SA03 ırkından elde edilen bantlar, %0,5 glukoz ortamındakilere kıyasla daha açık olmakla beraber, artan demir stresine bağlı belirginleşen Ght5-HA protein bantlarının görülmesi, bu tezimizi daha da kuvvetlendirmektedir. Sonuç olarak, SA03 ırkında represe ve dereprese koşullarda değişen demir stresine karşı gözlenen Ght5-HA protein bantlarındaki faklılık, demir stresinin algılanması ve sinyalizasyonunda ght5 geninin, önemli rol oynadığını düşündürmektedir.