Burkulması önlenmiş olan çaprazlı çerçevelerin sismik davranışı

Bu araştırmada, burkulması önlenmiş olan çelik çaprazlı çerçevelerin sismik performansı Türkiye'de değerlendirilmiştir. Üç 3 (alçak), 6(orta) ve 10 (yüksek) farklı katlara sahip binalar değerlendirilip karşılaştırılmıştır. Binaların yanal yük uygulandığındaki davranışları, merkezi, kısa bağlantılı dış merkezi ve uzun bağlantılı dış merkezi çaprazlı üç farklı konfigurasyonda araştırılmıştır. Yapıların davranışını daha iyi değerlendirmek için FEMA 356'ya göre lineer olmayan istatik ve lineer olmayan dinamik gibi iki farklı dizayn yöntemi uygulanmıştır. Binaların durum değerlendirilmesinde en temel kriterler katlar arasında kayma ve kalıcı maksimum deplasmandır. Kısa, orta ve yüksek binalara uygulanan konfigurasyonlardan en verimlisini bulmak için, binaların sismik davranışları ve yanıtları karşılaştırıp değerlendirilmiştir. Örnek çalışma için, FEMA 356 yönetmeliği ve uygun kesiti elde etmek doğrultusunda 3 boyutlu 3 farklı çelik konveksiyonel çaprazli yapılar modellenip, dizayn edildi. İkinci aşamada sadeleştirmek için yapının bir uc çerçevesi 2 boyutlu olarak öngörülüp çaprazların maksimum eksenel yüklerini bulmak amacıyla çerçevelerin davranışı lineer olmayan istatik ve lineer olmayan dinamik yükler altında elde edilmiştir. Bir sonraki adımda, çaprazların davranışı bir araştırmanın sonuçlarına göre değiştirilip çapraz elemanına tanıtılmış ve lineer olmayan istatik ve lineer olmayan dinamik prosedürler bu çaprazların üzerine uygulanmıştır. Çalışılan bu üç konfigurasyonun davranışlarını daha iyi anlayabilmek için sonuçlar karşılaştırılmıştır. Burkulması önlenmiş çaprazlı çerçevenin davranışındaki en önemli nokta, bir sismik aktivite esnasında binanın kolon ve kiriş gibi temel elemanlarının lineer kalmalarıdır. Bu doğrultuda döngüsel yük altında deprem enerjisinin maksimumunu akma yoluyla çaprazların çekmesi beklenmektedir.