Tarihi binalardaki donatisiz tuğla-yiğma yük taşiyici duvarlarin fiber takviyeli polimer ipler ile sismik güçlendirmesi

Yeryüzündeki birçok tarihi bina ve anıtın kâgir oluşu bu yapıları sismik etkilere karşı savunmasız kılmaktadır. Tarihi yapıların konumlandığı bölgelerdeki sismik aktiviteler göz önünde bulundurulduğunda; yapısal durum değerlendirme, iyileştirme ve gerekli görüldüğünde sismik etkilere karşı güçlendirme çalışmalarının yapılması, bu yapıların gelecek nesillere aktarılabilmesi adına zorunluluk arz etmektedir. UNESCO ve ICOMOS gibi uluslararası organizasyonlar, dünya mirası olarak nitelendirilen bu yapıların gelecek nesillere aktarılabilmesi adına gerekli farkındalığın oluşturulması için çalışmalar yürütmektedirler. Ancak, tarihi kâgir yapılar için, güçlendirme sonrası tarihi doku ve mimari özelliklerin korunması gerektiğinden, diğer yapılarda kullanılan tekniklerden farklı yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, tarihi kâgir yapıların güçlendirme çalışmalarında kullanılan konvansiyonel teknikler, bahsi geçen zorunlulukların sağlanması konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu tez çalışmasında, fiber takviyeli karbon polimer iplerin (CFRP) derz aralarında çekme elemanı olarak kullanılmasıyla donatısız tuğla-yığma yapıların depreme karşı güçlendirilmesi konusunda çalışılmıştır. Bu yöntemin etkinliği, gerçek ölçeğe yakın, 1.00 narinlik oranına sahip donatısız tuğla duvar numuneleriyle, değişen düşey ve periyodik yatay yük tesirleri altında test edilmiştir. Numunelerden ikisi kontrol numunesi olarak kullanılırken, diğer iki numune, derz aralarına yatay doğrultuda yerleştirilen CFRP ipler ile güçlendirilmiştir. Ayrıca, kontrol numunelerinden biri, güçlendirme yönteminin ağır hasarlı bir yapıda etkisini incelemek adına, test edildikten sonra tamir edilip güçlendirilmiş ve yeniden test edilmiştir. Test sonuçları, numunelerin enerji sönümleme kabiliyetlerinin önerilen güçlendirme tekniği ile arttığını göstermiştir. Buna ek olarak, CFRP iplerin doğrudan derz aralarına uygulanması ve sıyrılmalarının önlenmesi numunelerde kesme etkisiyle oluşan çatlakların azalmasını sağlarken, yapının tarihi ve estetik görünümünü korumuştur. Ancak, yapılan testlerde numunelerin yatay yük taşıma kapasitelerinde belirgin bir artış tespit edilememiştir.