Zebrabalığı olfaktör dokusunda seçici nörogenez

Yetişkin sinir sisteminde nörogenez sınırlı bir süreçtir. Olfaktör epiteli (OE) bu sınırlamada istisnadır ve organizmanın yaşamı boyunca kaybolan nöronları yenileme kapasitesini korur. Kimyasal algılayıcı nöronlar sınırlı bir ömre sahiptir ve sürekli yeni nöronlarla yer değiştirilmesi gerekmektedir. Zebrabalığı OE farklı kimyasal alıcı ifadelerine göre sınıflandırılabilen, morfolojik olarak birbirinden farklı en az dört farklı kimyasal algılayıcı hücrelere sahiptir. Olfaktör nörogenezinde temel moleküler mekanizmalar ortaya çıkarılmışsa da, bu olayın hücre tiplerine özel olup olmadığı hakkında henüz çok az şey biliniyor. Olfakör dokudaki kök hücre aktivitesinin hücre tipine özel olup olmadığı sorusunu cevaplamak adına, canlı içerisinde belli hücre gruplarını seçici olarak öldürecek deneysel bir paradigma tasarlandı. Bu amaçla geçici olarak OMP promotorunun kontrolü altında bakteriyel NTR genini ifade eden transgenik zebrabalıkları oluşturuldu. NTR geni, metronidazol (MTZ) olarak bilinen ön ilacı hücre için toksin olan bir ürüne çevirir ve seçici olarak NTR genini ifade eden hücreleri öldürür. Bu tezde sunulan araştırmalar, OMP ifade eden silli hücreleri başarılı şekilde öldürülebileceğini ve bu kaybın seçici olarak öldürülen hücreleri tekrar yerine koymak için nörogenezde bir artışa sebep olacağını anlamayı amaçlar. NTR ifade eden embriyolar üzerindeki MTZ uygulama sonuçları, MTZ uygulamasının NTR ifade eden transgenik hücreleri özel ve verimli bir şekilde öldürebildiğini ileri sürüyor. Ancak embriyoların erken gelişim sürecindeki süregelen nörogenez oranı, özellikle deneyin ilerleyen zaman dilimde, hücre öldürülme etkisini maskeliyor. NTR ile birlikle ışıkla çevrilebilen florasan proteini, dendra2'yi ifade eden transgenik plasmit, önceden var olan hücreler ile MTZ uygulamasının başlangıcından sonra doğan hücreleri ayırmayı sağlaması bekleniyordu. Yine de, algı nöronlarındaki çevrilmiş dendra2 proteinin sınırlı kararlılığı, kısa deneysel zaman diliminde bu analizi sınırlandırıyor.