Siirt fıstığının tarım coğrafyası açısından analizi

Bu tez, Siirt fıstığının tarım coğrafyası açısından analizini yapmayı amaçlamaktadır. Antep fıstığı çeşitlerinden olan Siirt fıstığının, 1900'lü yılların başında İran'dan din adamları ve tüccarlar tarafından getirilen kalem ve gözlerle yetiştirilmeye başlandığına inanılmaktadır. İlk yetiştiriciliğin, Merkez ilçesine bağlı Doluharman, Gökçebağ ve Bağtepe köyleri ile Tillo ilçesine bağlı köylerde yapıldığı bilinmektedir. Siirt fıstığı, vitamin açısından zengin olup insan sağlığı için büyük önem taşır. Özellikle A, E, C, B1 ve B6 vitaminleri bakımından zengindir ve bu vitaminler çeşitli metabolik işlevler ve genel sağlık için hayati öneme sahiptir. Siirt fıstığındaki B1 vitamini, insan vücuduna büyük oranda enerji sağlamaktadır ve iştahsızlığa karşı olumlu etkileri bulunmaktadır. Ayrıca bağırsak, kalp ve kalp kasları gibi organlarda meydana gelen rahatsızlıkları gidermeye yardımcı olur. Mineral açısından da zengin olan Siirt fıstığı, özellikle göz sağlığı için faydalı olan A vitamini içermektedir. Siirt fıstığı yetiştiriciliğinde, kök yapısı en iyi olan ve Siirt ilinde doğal olarak yetişen bıttım ağacı anaç olarak kullanılır. Bu durum, Siirt ili için Siirt fıstığı yetiştiriciliğinde önemli bir avantaj sağlar. Siirt fıstığı ağacı, hastalık ve zararlılara karşı dirençli olup, bu da ürün verimliliğini artırır. Ayrıca, Siirt fıstığının diğer fıstık çeşitlerine göre daha erken mahsul vermesi, önemli bir avantaj olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, ArcMap yazılımı kullanılarak Siirt fıstığının Siirt ili içerisindeki dağılımının detaylı bir mekansal analizi gerçekleştirilmiştir. Çeşitli kurumlardan elde edilen Siirt fıstığına ilişkin veriler çalışma kapsamında değerlendirilmiş ve kapsamlı arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Siirt fıstığının ilin tüm ilçelerinde ve neredeyse tüm köylerde yetiştirildiğini göstermektedir. Bu bulgular, Siirt fıstığı yetiştiriciliğinin bölge halkı için önemli bir geçim kaynağı ve tarımsal ekonominin hayati bir unsuru olduğunu ortaya koymaktadır. Yıllar içinde, Siirt fıstığının üretim alanı ve ürün miktarında kayda değer bir artış olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Siirt fıstığı, Antep Fıstığı, Tarım, Bıttım ağacı, Tarım Coğrafyası