Somut olmayan kültürel miras unsurları kapsamında turist rehberlerinin kültürel arabulucu ve yorumlayıcı rolünün turistlerin tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme eğilimleri üzerine olan etkisi: Bursa ili üzerine bir araştırma

Kültürel miras, geçmişten günümüze yalnızca toplumların yaşadıkları dönemin sosyoekonomik durumları kapsamında meydana getirdiği anıtlar, sitler veya yapı toplulukları gibi somut olarak nitelendirilen unsurları değil; aynı zamanda toplumların süre getirdiği el sanatları, şölenler, ritüeller, gösteri sanatları ve çeşitli toplumsal uygulamalar gibi somut olmayan değerleri de içerisinde barındırmaktadır. Somut olmayan kültürel miras unsurları, bireylerin, toplulukların ve ulusların kendine özgü eşsiz kültürel niteliklerini ve kimliğini yansıtan değerler olarak ele alınabilmektedir. Somut olmayan kültürel miras değerleri, özellikle son yıllarda alternatif turizme olan yönelim doğrultusunda, ülkelere veya bölgelere farklılaştırılmış ve ilgi çekici bir turistik ürün sunarak küresel anlamda bir rekabet gücü kazandırabilmektedir. Bu unsurların aktarılması, deneyimlenmesi ve korunup sürdürülebilirliğinin sağlanmasında da turist rehberlerine önemli roller düşmektedir. Aynı zamanda somut olmayan kültürel miras değerlerinin anlaşılmasında ve farkındalığın sağlanmasında turist rehberlerinin icra ettiği rollerin turistlerin davranışsal niyetlerinde önemli bir etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda araştırmanın amacı somut olmayan kültürel miras unsurlarının deneyimlenmesinde turist rehberlerinin kültürel arabulucu ve yorumlayıcı rolünün turistlerin tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme niyetleri üzerine olan etkinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırma içerisinde öncelikle somut olmayan kültürel miras kavramına, ilgili sözleşmeye, Dünya ve Türkiye listelerindeki kayıtlı unsurların istatistikleri ile bilgilerine değinilmiş ve kültürel turizm açısından değerlendirilmeleri ele alınmıştır. Turist rehberliği ile ilgili kısımda ise çeşitli tanımlamalara ve literatürde turist rehberlerine atfedilen rollere yönelik bilgilere yer verilmiş olunup turizm açısından önemine değinilmiştir. İlgili alanyazın bölümünde somut olmayan kültürel miras, turist rehberliği ve davranışsal niyetlere ilişkin araştırmanın konusu kapsamında yapılan önceki araştırmalar belirtilmiştir. Araştırmanın verileri, Bursa ilinin somut olmayan kültürel miras unsurlarını rehberli tur eşliğinde deneyimleyen 411 kişiden sağlanmıştır. Bu veriler 2024 yılının Ekim ve Kasım ayları içerisinde temin edilmiştir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış; frekans, farklılık, regresyon ile korelasyon analizlerinde SPSS 21 programı kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre turist rehberlerinin kültürel arabulucu ve yorumlayıcı rolünün turist tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme niyetleri üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Somut Olmayan Kültürel Miras, Turist Rehberlerinin Rolleri, Tavsiye Etme Niyeti, Tekrar Ziyaret Etme Niyeti, Bursa