Sosyal bilgiler dersinin etkili vatandaş yetiştirme amacı Suriyeli sığınmacıların vatandaşlık algısını nasıl biçimlendirmektedir? Ortaokul öğrencilerine yönelik bir araştırma

Bu araştırma, Türkiye'de geçici koruma statüsünde bulunan Suriyeli sığınmacı öğrencilerin vatandaşlık algılarının şekillenmesinde sosyal bilgiler dersinin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal bilgiler dersi, vatandaşlık eğitiminin temel taşı olarak kabul edilmekte ve bireylere toplumsal yaşama aktif katılım, hak ve sorumluluk bilinci, demokratik değerler ile sosyal adalet gibi kavramları kazandırmayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında sosyal bilgiler dersinin, özellikle dezavantajlı gruplarda yer alan Suriyeli öğrenciler üzerinde nasıl bir etki yarattığı incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş olup nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Fenomonoloji deseni, farkında olduğumuz ama detaylı bir anlayışa sahip olmadığımız olgular üzerinde odaklanmaktadır. Katılımcılardan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veriler toplanarak bu veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmaya bağlı olarak çalışma grubunu 40 Suriyeli sığınmacı öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular, Suriyeli öğrencilerin sosyal bilgiler dersini, topluma uyum sağlama, haklarını tanıma ve etkili vatandaş olma bağlamında önemli bir araç olarak gördüklerini ortaya koymuştur. Öğrencilerin ders aracılığıyla toplumun işleyişi, devletin yapısı, bireysel haklar ve sorumluluklar konusunda farkındalık kazandıkları, kendilerini daha fazla toplumun bir parçası olarak hissettikleri ve gelecekte vatandaşlık edinme süreçlerine dair umut geliştirdikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler dersinin sadece Türk vatandaşı öğrenciler için değil, aynı zamanda sığınmacı ve göçmen öğrenciler için de kapsayıcı ve dönüştürücü bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Bu doğrultuda sosyal bilgiler eğitiminin, toplumsal bütünleşmeyi destekleyici bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.