Sosyal medya zekâsı üzerine bir inceleme

Her geçen gün çoğalan kullanıcı sayısıyla popülerliği artan sosyal medya artık pek çok şirket tarafından da potansiyel tüketicilerle etkileşim kurmak ve ürün/hizmetlerini tanıtmak için kullanılan önemli bir araç haline gelmiştir. Sosyal medyadan elde edilen verilerin nasıl kullanılabileceği, etkin analiz yapabilme, rekabet avantajı, düşük maliyet ve ürünlerin büyük bir başarı yüzdesiyle piyasaya sürülmesini vadeden sosyal medya zekâsı firmalar için cezbedici bir hâl almıştır. Bu çalışmayla sosyal medya ve iş zekâsı kavramları incelenerek alan yazındaki yeni konulardan biri olan sosyal medya zekâsı kavramı üzerindeki karmaşıklığı azaltmak, mevcut alan yazındaki eksikliği gidermek, sosyal medya zekâsının pazarlamada kullanımını araştırmak ve sonraki araştırmalara katkıda bulunabilmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışma, 75 kişiden oluşan Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Bilişim Sistemleri bölümü son sınıf lisans öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Türkiye' de en çok kullanılan sosyal ağ sıralamasında ilk üç sırada yer alan Facebook, Twitter ve Instagram araştırmanın uygulandığı sosyal ağ siteleri olarak belirlenmiştir. Gönüllülük esasıyla toplam 23 grup oluşturulmuştur. Gruplar sosyal medya hesaplarını bir aylığına yönetmek için birer işletme belirleyerek istenen formları her hafta rapor etmişlerdir. Bir aylık süreç sonunda öğrencilere iki ölçek elden verilerek uygulanmış ve araştırmacının belirlediği açık uçlu üç soru sorularak görüşleri alınmıştır. Hem nicel hem de nitel tekniklerin kullanıldığı karma desenli bu çalışmada nicel boyutta Bağımsız örneklem T-Testi ve Lineer Regresyon istatistiksel analizleri kullanılmıştır. Nitel boyutta ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan istatistiki analizler sonucunda ikinci öğretim öğrencilerinin daha yüksek sosyal medya zekâsına sahip olduğu, sosyal medya takip programı kullanmayan öğrencilerin işletmelere daha yüksek kârlılık sağladıkları bulunmuştur. Aynı zamanda cinsiyetin, bilgisayarca düşünme becerileri ölçek puanının, sosyal medya tutum ölçek puanının ve işletme karlılığının sosyal medya zekâsı ile bir ilişkisi bulunamamıştır. İçerik analizi sonuçlarına göre ise yapılan projenin farkındalık yaratması, deneyim kazandırması, içerik ve tasarım yapmayı öğretmesi, hedef kitleye ulaşmanın önemi ve sosyal medyanın pazarlama/satışa olanak sağlaması açısından öğrencilere katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların tekrar böyle bir proje yaptıklarında doğru hedef kitle ve firma seçimine, reklam vermeye, program kullanımı öğrenmeye ve daha iyi tasarımlar paylaşmaya dikkat edeceklerini ifade etmişlerdir. Katılımcıların proje süresince en çok firma, program kullanımı, takipçi sayısı, yetersiz bütçe ve bundan dolayı reklam verememe konularında sorunlar yaşadıkları bulunmuştur.