Spinal anestezi uygulanan sezaryen operasyonlarında maternal hipotansiyon ve bulantıyı önleyecek yöntemlerin retrospektif değerlendirilmesi

Giriş: Sezaryen operasyonlarında spinal anestezi uygulamalarına bağlı ortaya çıkan hipotansiyon ve bulantı-kusmanın nedenlerini incelemeyi, önleyici ve tedavi edici yöntemlerin anne ve bebek üzerinde etkilerini ve başarı oranlarını karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nda Ocak 2021-Haziran 2023 tarihleri arasında, spinal anestezi altında elektif veya acil sezaryen yapılan ASA II olan toplam 348 hasta çalışmaya dahil edildi. Spinal anesteziden hemen önce ve spinal anesteziden sonra operasyon boyunca sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), kalp ayım hızı (KAH), periferik oksijen satürasyonu (SpO2) ölçülerek kayıt altına alınmaktadır. Ayrıca yaş, kilo, boy, kullanılan ilaçlar ve sıvılar, kan ve kan ürünleri, EKG, operasyon süresi, 1. ve 5. dakika Apgar skorları anestezi hasta takip formlarına kaydedilmektedir. Retrospektif olarak, spinal anestezi yapılmış olan hastaların sezaryen operasyonlarının anestezi takip formları çalışmamızda değerlendirildi. Bulgular: SKB, DKB, KAH değişiklikleri ilaç verilmemiş, adrenalin, efedrin ve granisetron verilmiş olan hasta gruplarında karşılaştırıldı. SKB, DKB ve KAH değişiklikleri paralel seyretti. Gruplar arası karşılaştırmalarda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. İstatistiksel verilerin analizlerine göre; spinal anestezi sonrası SKB, DKB, KAH giriş değerine göre tüm zaman dilimlerinde azalmıştır. SKB değişikliklerinin ilaç uygulanılmayan grupta diğer gruplara göre giriş ölçümlerine yakın değerlerde olduğu görülmektedir. Efedrin verilmiş olan hastalarda supin pozisyonda ve 3. dakika'da SKB'nın hızlı ve belirgin bir şekilde düştüğü görülmüştür, 20. dk'larda giriş değerine yaklaşmıştır. Adrenalin verilmiş olan grupta SKB 'de düşme belirgin olmuş ve giriş değerlerinin altında seyretmiştir. Granisetron verilmiş olan hastalarda SKB 'nin ilaç verilmemiş olan hastalarla paralel seyrettiği görülmüştür. Gruplar arasında 1. dakika ve 5.dakika Apgar ölçümü bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç: Spinal anestezi uygulanan gebelerde operasyon masasına verilen 15º eğim ve sağ kalça altına yükselti konulması yöntemlerinin maternal hipotansiyon sıklığını ve derinliğini azaltabileceği, maternal ve fetal açıdan yarar sağlayabilecekleri söylenebilir. Spinal anestezi sonrası ortaya çıkan bulantı kusmayı önlemek için verilen i.v. granisetronun, hipotansiyon ve bradikardi gelişmesini azalttığını, hemodinamik stabilizasyon sağladığını, efedrin ve adrenalin kullanımını azalttığı sonucuna ulaştık.