A split delivery vehicle routing problem for daily tobacco delivery

Türkiye'nin büyük sigara üreticilerinden biri, İzmir de bulunan fabrikasından, her gün ülkenin dört bir yanındaki distribütörlerinden aldığı sigara siparişlerini, ertesi gün deposundan sevk etmektedir. İşlenmiş ve kutulara yerleştirilmiş sigaralar tırlar ve kamyonlar yardımı ile distribütörlere dağıtılmaktadır. Distribütör siparişlerinin hangi araçla ve sırayla gönderiminin planlaması, araç rotalama problemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, günlük sevk edilen ortalama 30.000 sigara kutusunun, 30 farklı araçla dağıtımını içeren araç rotalama planlaması problemine çözüm üretebilmek için, en uygun dağıtım rotaları belirleyen, heterojen araç filo ve bölünmüş teslimattan oluşan tamsayı karışık doğrusal programlama modeli (TKDP) geliştirildi. Matematiksel modelin amacı, yakıt maliyetlerini, her bir aracı kullanma maliyetini, distribütörü ziyaret etme maliyetini ve ekstra araç maliyetlerini (köprü veya otoyol) içeren toplam nakliye sabit ve değişken maliyetlerini en aza indirmektir. Modele ek olarak, istenilen sürede etkin bir şekilde çözülemeyen büyük örneklerini çözmek için konum tabanlı kümeleme sezgisel (KTKS) yöntem geliştirilmiştir. Sonuçlar, geliştirilen algoritmanın müşteri sayısı arttığında iyi performans gösterdiğini, daha kısa sürede kaliteli sonuçlar ürettiğini, söz konusu şirkete uygulanabilir olduğunu ve maliyet avantajı sağladığını göstermektedir.