Stratejik insan kaynakları planlaması: Kamu ve özel sektör uygulamalarının karşılaştırılması

1960'lı yılların başlarından itibaren önemi giderek artan personel yönetimi, şimdilerde insan unsurunun etkinliğini ve geliştirilmesini sağlayan, işletmelerde yeni bir anlayış olan insan kaynakları planlaması sistemine yer vermiştir. İnsan kaynakları planlaması en genel anlamı ile doğru nitelik ve sayıdaki insan gücünü etkin ve verimli kullanarak doğru işe doğru kişilerin istihdam edilmesidir. En başarılı işletmeler insan kaynakları ile, çalışanların eğitimini, motivasyonunu, ödüllendirilmesini, gelişimini arttırmak istemektedirler. Çünkü yatırım öncelikle insana ve onun gelişimine yapılmalıdır. Dursun Bingöl de durumu şu şekilde ifade etmiştir: 'Ülkemizde iş örgütleri stratejik önemini kavrayarak insan kaynakları yönetimine daha fazla ağırlık verir duruma gelmiş, örneğin işgören seçimi, eğitim ve geliştirme ve özellikle performans değerlendirme konularında çağdaş yöntemleri kullanma gereği duymuşlardır' (Bingöl, 2013, s. v). İnsan Kaynaklarının, personel seçme, eğitim, performans değerlendirme, ödüllendirme gibi işlevleri bazında ifade edilen insan kaynakları biriminin, örgüt hedeflerine ulaşabilmesi için insan kaynakları yönetimine stratejik bir bakış açısı kazandırılmıştır (Ünnü ve Keçecioğlu, 2009, s. 1172). Baker ve Huselid'e göre, geleneksel İKY'nden stratejik İKY'ye geçişte bazı farklılıklar dikkati çekmiştir. Bunlardan ilki, bireysel performans yerine örgütsel performansın önem kazanmasıdır. Diğer bir farklılık ise, işletme sorunlarının çözümünde bireysel İKY politikaları uygulamaları yerine İKY sistemine vurgu yapılmasıdır. Stratejik olarak İKP'nin genel İKY uygulamalarından başka, işletmenin genel performansını ortaya koyan bir model olarak tanımlamak doğru olacaktır (Becker ve Huselid, 2006, s.899). Geleneksel personel yönetiminde uygulanmayan ya da uygulanılması maliyet unsuru olarak görülen, şimdilerde insan kaynakları yönetimi olarak ifade edilen yeni ilkeler ortaya çıkmıştır. İnsan kaynakları yönetimi insana vurgu yaparken, onu, performansından eğitimine, kariyerine ve ücretlendirmesine kadar her konuda desteklemiştir. Böylece işletmenin performansı artarken gerekli çıktıların (ürün ve hizmet) kalitesinden de bahsedilebilir. İnsan kaynaklarının yalnızca tüm girdi ve çıktıları sistematik olarak kullanması ve uygulaması yetersiz kalmıştır. Özellikle başarılı olabilmek için tüm bu sistemlerin iyi planlanması gerekmektedir. İyi planlama da stratejik insan kaynakları planlamasını gündeme getirmiştir.