Alışveriş caddelerinin değişiminin mekansal kalite bağlamında incelenmesi: Bahariye Caddesi örneği

Bu tez çalışmasında, alışveriş mekânları ve alışverişin geçirdiği değişime paralel günümüzde önemi yeniden artan alışveriş caddeleri incelenmiştir. Alışveriş caddeleri, insan-insan etkileşimi, yani sosyalleşmeye olanak tanıdıkları için, oldukça önemlidir. Değişen teknolojik olanaklar ile alışveriş de biçim değiştirmiş ve kentten kopuk, içe kapalı, alışveriş merkezi gibi yapılarda veya internet üzerinden yapılmaya başlanmıştır. Alışverişin bu değişimi, kentlinin birbiriyle etkileşimine imkân tanıyan alışveriş caddelerinin yok olmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple alışveriş caddelerinin önemi daha da artmaktadır. Alışveriş caddeleri içerdikleri farklı alışveriş fonksiyonları ile birbirinden farklılaşır. Alan çalışması olarak yukarıda açıklanan kullanım çeşitliliğine sahip bir cadde olan İstanbul'un Anadolu yakasındaki, Kadıköy, Bahariye Caddesi seçilmiştir. Bahariye Caddesi, erken dönemlerinde konutlardan oluşan bir cadde iken, ulaşım olanaklarının gelişmesi ve yakın çevrede artan farklı işlevler sonucunda, konut, işyeri ve alışveriş fonksiyonlarının cadde üzerinde arttığı görülmüştür. Kültürel mekânların (sinema, tiyatro vb.), kişisel ofislerin (muayenahane, dershane vb), yeme-içme mekânlarının (restoran, cafe vb.) ve her türlü küçük ticaretin caddenin gelişiminde önemli bir yeri olmuştur. Bu tez çalışması üç ana bölümde ele alınmıştır. İkinci bölüm, alışveriş mekanlarının açık ve kapalı mekanlar olarak sınıflandırıldığı ve tarihsel süreçle çalışıldığı bölümdür. Üçüncü bölüm, kentsel mekan olarak alışveriş caddelerinin mekansal karakterini saptamak için uygulanan kuramsal çerçevenin incelendiği bölümdür. Dördüncü bölüm, alan çalışması için seçilen Bahariye Caddesi'nin detaylı olarak ele alındığı bölümdür. Kadıköy ve Bahariye Caddesi'nin tarihinin ortaya konulması ile başlayan bölümde, sırasıyla, Bahariye Caddesi algısal, fiziksel ve sosyal özellikleri bakımından incelenmiştir. Bu incelemeler planlar ve kesitler üzerinden yapılan analizler, kullanıcılar ile yapılan röpörtajlar ve anket çalışması ile desteklenmiştir. Tüm bu inceleme ve araştırmalar ışığında elde edilen sonuçlar ve değerlendirmeler son bölümde ortaya konmaya çalışılmıştır.