Sürdürülebilir çevre dostu geri kazanım süreci: Muz atıkları ve simbiyoz yaklaşım

Gıda kaybı ve israfı evrensel bir sorun olup, muz gibi birçok meyve ve sebze önemli miktarda tüketilmektedir. Hem tüketim hem de üretim süreçlerinde çöp olarak nitelendirilen yoğun bir atık açığa çıkmaktadır. Bu atıkların geri dönüştürülmesi ve sürdürülebilir ekolojik bir çevre için kullanılması çok önemlidir. Modern toplumlarda, evlerden ve endüstrilerden kaynaklanan gıda atıkları, yetersiz kullanımı ve sürdürülebilir geri dönüşümün bulunmaması nedeniyle kritik bir çevresel sorun olarak kabul edilmektedir. Özellikle muz gibi meyve atıklarının sürdürülebilir şekilde değerlendirilmesi, Birleşmiş Milletlerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında değerlendirilmelidir. Üretim sürecinde oluşan atıkların çevresel etkilerinin azaltılması, doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin sağlanması ve ekonomik fayda elde edilmesi insanlığın elinde olan bir durumdur. Aslında çöp döngüsü içerisinde ve hasat sonucunda açığa çıkan muz atıkları birçok alanda kullanılabilir. Gıda ve tarımsal atıkların çoğunluğu organiktir ve bunların sıfır atık veya simbiyotik yaklaşıma göre toplanması ve değerlendirilmesi çok önemlidir. Türkiye'de muz üretimi ağırlıklı olarak Akdeniz Bölgesi'nde gerçekleşmekte olup, üretim sonrası ürünler etkin bir şekilde değerlendirilememektedir. Bu kapsamda muz sahte gövde atığının ele alındığı tez çalışmasında sürdürülebilir kalkınma hedefi (SKH-12) kapsamında bu atığın durumu ve kullanım alanları uluslararası ölçekte incelenmiş olup, Türkiye'deki mevcut uygulanabilirlik Antalya ili Alanya ilçesi özelinde ele alınmıştır. Bu kapsamda, muz sahte kökün özellikleri, ülkelere göre üretim miktarları, tesis odaklı uygulama ve genel kullanımların değerlendirmesi ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Geri kazanım, Gıda atığı, Muz Sahte Gövde, Sürdürülebilirlik, Simbiyoz Yaklaşım Mart, 2024; 56