Sürdürülebilir yerleşim dokusu tasarım parametrelerinin BIM aracılığıyla incelenmesine yönelik bir model önerisi: Birgi yerleşim dokusu örneği

Geçmişten günümüze gerçekleşen hızlı yapılaşma ve plansız şehirleşmeye bağlı olarak gelişen yerleşim alanlarının, enerji tüketim miktarlarındaki payı oldukça büyüktür. Son yıllarda bu payın gittikçe arttığı dikkate alındığında, sürdürülebilir çevrelerin oluşturulması ve enerji verimli tasarıma yönelik yaklaşımların uygulanması gittikçe önem kazanmaktadır. Diğer yandan yapım sektöründe yıllardır kullanılan geleneksel yöntemlerin aksine, BIM kavramı, sağladığı yenilikler ve kolaylıklar ile benimsenmekte, enerji etkin ve sürdürülebilir tasarıma yönelik yaklaşımların, uygulanabilirliği bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında, mevcut yerleşim dokularında sürdürülebilirliğin ve enerji verimliliğinin sağlanmasında etkili olan tasarım parametreleri, son yıllarda gittikçe önem kazanan BIM kavramı özelinden değerlendirilmiştir. Revit Architecture programının eklentisi Insight 360 ve Green Building Studio aracılığı ile analizler yapılmıştır. Alınan analiz sonuçlarındaki yıllık enerji tüketim miktarı, CO2 salınımları gibi sayısal veriler grafikler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Tasarım parametreleri içerisinde en düşük enerji tüketimini sağlayan optimum değerler belirlenmiştir. Bu değerler doğrultusunda önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; çalışmanın birinci bölümünde, problemin belirlenmesi, araştırmanın amacı, önemi, varsayımları, sınırlılıkları, kapsamı, yöntem ve tekniği anlatılmış, sürdürülebilir yerleşim dokuları ve BIM arasındaki ilişkinin önemine değinilmiştir. İkinci bölümünde, sürdürülebilirlik ve BIM kavramı üzerinde durulmuş, bu konudaki genel bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde, yerleşim dokularının tasarımında enerji verimliliğine etki eden tasarım parametreleri detaylı olarak anlatılmıştır. Dördüncü bölümünde, mevcut bir yerleşme dokusunda yer alan referans bir bina üzerinden enerji analizleri yapılarak yıllık enerji tüketim miktarları hesaplanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar Insight 360 eklentisinden alınan grafikler üzerinden karşılaştırılmalı olarak değerlendirilerek tasarım parametrelerinin sürdürülebilir yerleşim dokusu tasarımı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Beşinci bölümünde ise, elde edilen bulgular ve değerlendirmelerle buna bağlı ortaya çıkan sonuçlara yer verilmiştir. Sonuçlara göre, referans yerleşim dokusu ve binalar üzerinde yapılan en uygun kombinasyonlarla geliştirilen yerleşim alternatiflerinde mevcut yerleşimlere kıyasla bina kabuğu ve güneş kontrol sistemi olarak kabul edilen avlu duvarlarının entegrasyonuyla toplam enerji tüketiminde %7,8 oranına kadar düşüş sağlanarak referans yerleşim dokusunun iyileştirilebileceği tespit edilmiştir.