An it project investment evaluation framework based on spherical fuzzy TOPSIS methodology from a sustainability perspective

Günümüzün hızla değişen teknolojik ortamında, organizasyonların hangi BT projelerine yatırım yapması gerektiğine karar vermek, çeşitli gereksinimler ve kriterler nedeniyle karmaşık bir sorun olarak durmaktadır. Bu makale, yatırım gerektiren BT projelerinin sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirilmesi için kapsamlı bir karar alma çerçevesi sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, ekonomik, çevresel, sosyal ve kültürel sürdürülebilirlik boyutları temel alınarak belirlenen kriterlerin seçimi ve ağırlıklandırılması ile çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımını benimsemektedir. BT projelerinin sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumuna göre sıralanmasında Küresel Bulanık TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Çeşitli projelerin sürdürülebilirlik etkilerini değerlendirmek için Küresel Bulanık TOPSIS uygulaması için teorik bir çerçeve geliştirilmiştir. Sonuçlar, yüksek maliyet ve uygulama riski taşımasına rağmen, Uçuş Planlama Sisteminin Optimizasyonu projesinin en sürdürülebilir BT projesi olarak öne çıktığını, onu Karbon Offset projesinin izlediğini göstermektedir. Bu bulgular, havacılık endüstrisi gibi karmaşık teknolojik ortamlarda, operasyonel verimlilik ve kaynak optimizasyonu üzerinde doğrudan etkisi olan projelerin, özellikle uzun vadeli faydalar (yakıt tasarrufu, artan bağlantı kapasitesi ve iyileştirilmiş karar verme gibi) dikkate alındığında, sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde daha yüksek puan aldığını ortaya koymaktadır. Genel olarak, bulgular, yüksek maliyetli projelerin önemli riskler taşımasına rağmen, operasyonel verimlilik, çevresel etki azaltma ve müşteri deneyimini geliştirme gibi stratejik önceliklerle uyumlu olduğunda önemli sürdürülebilirlik avantajları sunabileceğine dair güçlü bir gösterge sunmaktadır. Mevcut literatürde, BT projelerinin sürdürülebilirlik analizinde belirgin bir eksiklik bulunmaktadır. Bu çalışma, sürdürülebilirlik perspektiflerini değerlendirme sürecine dahil ederek ve karar vericileri projeleri bu bakış açısıyla değerlendirmeye teşvik ederek bu eksikliği ele almaktadır. Önerilen çerçeve organizasyonların ; sürdürülebilirlik stratejileri ve operasyonel kısıtlamalarıyla en iyi şekilde uyumlu olan BT projelerini değerlendirmesine ve seçmesine olanak tanımaktadır. Ayrıca, çoğu çalışmanın geleneksel proje değerlendirme kriterlerine dayanmasına karşın, bu araştırma Müşteri Deneyimine Etki, Esneklik ve Mevcut Sistemlerle Uyum gibi yeni kriterler sunarak, BT proje değerlendirmesine daha bütüncül bir yaklaşım getirmektedir.