Sıvılaşmaya karşı jet grout yöntemi ile zemin iyileştirilmesi: Samsun-Tekkeköy örneği

Bu çalışma, Kuzey Anadolu Fay Zonu'na (KAFZ) yaklaşık 57 km mesafedeki Samsun ili Tekkeköy ilçesinde bulunan bir sahanın sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi ve muhtemel sıvılaşma riskine karşı direnci arttırmak amacıyla jet grout yönteminin kullanıldığı zemin iyileştirme uygulamasını içermektedir. Bu amaçla, öncelikle 6.0, 6.5, 7.0 ve 7.2 büyüklüğünde senaryo depremlerine ait pik yatay yer ivme değerleri Türkiye depremleri için geliştirilmiş olan deprem azalım ilişkisi kullanılarak belirlenmiştir. Bu ivme değerleri ve 12 adet sondaj kuyusunda yapılan Standart Penetrasyon Deneyleri'nden (SPT) elde edilen darbe sayıları kullanılarak Seed ve Idriss (1971) tarafından geliştirilen "Basitleştirilmiş Yöntem" ile sıvılaşma riski analizleri yapılmıştır. Ayrıca sıvılaşma nedeniyle zemin tabakalarında oluşabilecek oturmalar Tokimatsu&Seed (1986) ve Ishihara&Yoshimine (1992) Yöntemlerine göre hesaplanmıştır. Bu yöntemlere göre en büyük oturma değerlerine 7.2 büyüklüğündeki senaryo depreminde ulaşıldığı belirlenmiştir. Sıvılaşma riski ve aşırı oturmalar yapabileceği belirlenen inceleme sahasında, sıvılaşma etkilerinin giderilmesi amacıyla zemin iyileştirme yöntemlerinden Türkiye'de yaygın olarak kullanılan ve hemen her tür zemin için uygulanabilen jet grout yöntemi seçilmiştir. Bu kapsamda, optimum çözüme toplamda 616 adet, 0.65 m çapındaki, 8 m ve 12 m'lik jet grout kolonları ile ulaşılmış olup hem sıvılaşma riski ortadan kaldırılmış hem de temel zemininin taşıma gücünde 3 katı aşan iyileşme sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sıvılaşma, Sıvılaşma Risk Analizi, Zemin İyileştirme, Jet Grout.