Swat modeli aracılığıyla iklim değişikliğinin Bartın ili'ndeki su kaynaklarına etkilerinin araştırılması

Bu tezde, Bartın ili sınırları içerisindeki Bartın Arıt alt havzasında akım rejimi ile su bütçesinin iklim koşullarına duyarlılığı, süreç temelli SWAT2012 havza modeli kullanılarak incelenmiştir. Havzaya ait sayısal yükseklik modeli (DEM), arazi kullanımı/örtüsü ve toprak verileri EPSG:32636 (UTM 36N) koordinat sisteminde ortak çözünürlükte hazırlanmıştır. QSWAT aracılığıyla havza sınırı, akarsu ağı, alt havzalar ve hidrolojik tepki birimleri (HRU) türetilmiştir. Meteorolojik girdiler günlük yağış (PCP) ile maksimum–minimum sıcaklık (TMP) serilerinden oluşturulmuştur. Potansiyel buharlaşma‑terleme Penman–Monteith yaklaşımı ile hesaplanmıştır. Model 2010–2023 dönemi için günlük zaman adımında çalıştırılmıştır. 2010–2011 dönemi ısınma (warm‑up) periyodu olarak ayrılmış, değerlendirmeler aylık ölçekte yapılmıştır. Çıkış kesitindeki Darıören Akım Gözlem İstasyonu (AGİ) için üretilen aylık FLOW_OUT debileri DSİ gözlemleri ile karşılaştırılmıştır. Parametre kalibrasyonu ve doğrulaması, SWAT‑CUP yazılımında SUFI‑2 algoritması kullanılarak yürütülmüştür. Model alanı (≈130 km²) ile istasyon drenaj alanı (137 km²) arasındaki küçük farkı gidermek amacıyla gözlem debileri 130/137 (=0,95) alan oranına göre ölçeklenmiştir. Model performansı NSE, KGE, R², RSR ve PBIAS ölçütleriyle değerlendirilmiştir. Kalibrasyon döneminde (2012–2018) NSE=0,79, R²=0,84, KGE=0,71, RSR=0,46, PBIAS=−16,9% değerleri elde edilmiştir. Doğrulama döneminde (2019–2023) ise NSE=0,78, R²=0,83, KGE=0,70, RSR=0,47, PBIAS=−20,9% elde edilmiştir. Negatif PBIAS değerleri, modelin ortalama debiyi gözlemlere göre yüksek simüle etme eğilimine işaret etmektedir. Ayrıca TxtInOut çıktılarından yağış, gerçek buharlaşma‑terleme ve akım bileşenleri derlenerek yıllık su bütçesi tutarlılığı kontrol edilmiştir. Sonuç olarak, kalibre edilmiş SWAT modeli Bartın Arıt alt havzasında akım rejimi ve su bütçesi bileşenlerinin nicel temsili için tekrarlanabilir bir temel sağlamaktadır.