Tarihi yığma yapılarda deneysel modal analiz yöntemiyle dinamik karakteristiklerin belirlenmesi, sonlu eleman model iyileştirmesi ve hasar tespiti

Bu tez kapsamında tarihi yığma yapıların deneysel dinamik özelliklerinin belirlenmesi, sonlu eleman modellerinin oluşturulması, sonlu eleman model güncelleme ve hasar tespit çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Çalışma; mevcut yapılar üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar (I) ve laboratuvar modeli üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar (II) olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Mevcut tarihi yapılardan Cephanelik Binası (Trabzon), Çorum Saat Kulesi, Yavuz Selim Okul Binası (Trabzon), İskenderpaşa Camii ve Minaresi (Trabzon), Santa Maria Kilisesi ve Misafirhanesi (Trabzon), Yeniköy Köprüsü (Trabzon) ele alınmış, Deneysel Modal Analiz testleri gerçekleştirilmiş, sonlu eleman modelleri oluşturulmuş ve sonlu eleman model güncelleme işlemleri sunulmuştur. Çalışmanın ikinci kısmında hasar tespit yöntemlerinin uygulanabilmesi amacıyla Karadeniz Teknik Üniversitesi, Yapı Sağlığı İzleme Laboratuvarı'nda ölçekli olarak inşa edilmiş tek açıklıklı taş kemer köprü üzerinde çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Köprü modeli üzerinde mesnet çökmesi, köprü ayaklarında malzeme boşalması ve deprem hasarı durumları gerçekleştirilmiş ve Deneysel Modal Analiz testleri yardımıyla hasar tespitleri gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca basit onarım ve enjeksiyon uygulamaları ile köprü modeli onarılmış ve onarım etkinliği araştırılmıştır. Tez çalışması neticesinde, titreşim testleri ile elde edilen frekans ve mod şekilleri verilerinin hasarın varlığını belirlemede oldukça uygun bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Ancak yapılardaki hasarın yerlerinin belirlenmesi konusunda deneysel verilerin tek başına yetersiz kaldığı, sayısal modellere ve daha fazla deneysel ölçüm noktalarına ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir.