Tarım işletmelerinde işletme fonksiyonlarının incelenmesi: Bilecik ilinde bir uygulama

Bu araştırmanın amacı Bilecik ilinde faaliyet gösteren tarım işletmelerinin işletme fonksiyonları bakımından incelenmesidir. Tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmada veriler bir defa toplanmış ve bağlama ilişkin durum tespiti gerçekleştirilmiştir. Araştırma 135 katılımcı ile yaklaşık bir yıllık sürede gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ve 66 sorudan oluşan anket tarımsal işletmelerdeki katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmacı çalışma sırasında hem nicel hem de nitel veriler toplamıştır. Veriler çözümlenirken betimsel istatistiklerden ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları Bilecik ilinde faaliyet gösteren tarım işletmelerinin % 51,9'unun 1 ile 200 dekar arasındaki arazilerde üretim yaptığını göstermektedir. Bu sonuç işletmelerin küçük arazilerde üretim yapmaya çalıştığını ve bu durumun düşük üretim miktarına neden olduğunu göstermektedir. Bu problemin temel sebebinin miras yasası nedeniyle nesilden nesile arazilerin parçalanarak el değiştirmesi sonucunda olduğu düşünülmektedir. Araştırma bulguları ayrıca tarımsal üretim yapan nüfusun yaşlı olduğunu ve giderek yaşlanma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte alan çalışması sırasında tarımla uğraşan nüfusun zaman içerisinde köylerini terk ettiği ve köylerin boşaldığı gözlemlenmiştir. Bu durum sosyoekonomik bir problem olarak karşımızda durmaktadır. Araştırma sonuçları Bilecik ilindeki tarım işletmelerinin büyük bir çoğunluğunun küçük aile işletmesi olduğunu ve geleneksel işletme yapısını sürdürdüğü tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına dayanarak tarımsal işletme yapısının küçük aile işletmelerinden orta ve büyük ölçekli tarım işletmelerine dönüştürülmesiyle; ülkemiz tarımsal üretiminin, üretkenliğinin ve ekonomisinin büyük bir sıçrama yapacağı öne sürülmektedir. Araştırma sonuçları yapılacak yasal düzenlemelerle gerçekleşecek olan arazi toplulaştırması çalışmasıyla tarımsal işletmelerin hızla büyüyeceği ve uluslararası pazarlara kolaylıkla giriş yapacağı savını desteklemektedir. Böylelikle tarımsal ihracat Türkiye'deki ihracat kalemleri arasındaki itici güç haline gelebilir. Araştırma sonuçlarına dayanarak çalışmaya ilişkin kısıtlar belirtilmiş ve gelecekte yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.