Tasavvufi düşüncede infâk

Bu tez, İslâm düşüncesinin tasavvufî boyutunu merkeze alarak infâk kavramının tarihsel, ahlâkî ve toplumsal yönlerini ele almaktadır. İnfâk, İslâm ahlâkının temel yapı taşlarından biri olarak hem bireysel arınma hem de toplumsal dayanışma açısından derin bir öneme sahiptir. Tezde, infâk kavramının Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanım biçimleri, hadîs-i şerîflerdeki yeri ve özellikle tasavvuf geleneğindeki anlam derinliği kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. İnfâkın sadece maddî yardımla sınırlı olmadığı, bireyin sahip olduğu ilim, zaman, yetenek gibi tüm imkânları başkalarıyla paylaşmasını da içerdiği vurgulanmıştır. Çalışma kapsamında ayrıca infâkın tevhid inancı ile ilişkisi ve nefs terbiyesi bağlamında oynadığı rol ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Tevhid bilincinin infâkı doğrudan teşvik eden bir unsur olduğu, infâkın ise nefsi arındırma sürecinde etkili bir mânevî pratik olduğu ifade edilmiştir. Bu bağlamda infâk, yalnızca ahlâkî bir tutum değil, İslâm'ın temel hedeflerinden biri olan birey-toplum dengesini sağlayan bir ibadet biçimi olarak değerlendirilmiştir. Tasavvufî düşünce açısından ise infâk, kulun dünyaya bağlılığını azaltarak fakr ve zühd anlayışını pekiştiren, gönlü ihlâs ve teslimiyete yönelten bir amel olarak görülmüştür. Bu yönüyle infâk, sûfîlerin ifade ettiği üzere, hem kulun Allah ile irtibatını güçlendiren bir tecrübe hem de toplumsal dayanışmayı derinleştiren mânevî bir köprü niteliğindedir. Çalışmanın neticesinde, infâkın bireysel bir erdem olmanın ötesinde, insanın iç dünyasını arındıran, toplumsal dayanışmayı güçlendiren ve İslâm'ın hedeflediği ahlâkî düzeni hayata taşıyan bir ibadet olduğu sonucuna varılmıştır.