Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımına dayalı bilimin doğasının ortaokul sınıflarında öğretilmesi

Erduran ve Dagher (2014) tarafından geliştirilen Yeniden Kavramsallaştırılmış Aile Benzerliği Yaklaşımına Dayalı Bilimin Doğası (ABY), bilimin doğası öğretiminde yeni bir yaklaşımdır. Bu çalışmanın amacı bu yaklaşımın 5.sınıf öğrencilerinin bilimin doğası anlayışları ve algıları üzerine etkililiğini incelemektir. Yarı deneysel, eşzamanlı üçgenlemeye dayalı karma araştırma deseni ile öğrencilerin anlayışları ve algılarındaki değişim araştırılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 64 tane 5.sınıfa başlayan kız öğrenci ve onların fen bilimleri öğretmenidir. Müdahale, deney sınıfında ABY, kontrol sınıfında ise yaygın yaklaşım ile gerçekleştirilmiştir. Nicel veri kaynağı Bilimin Doğası Anketi'nden uyarlanmış (Kaya, Erduran, Akgun & Aksoz, 2017) ve ön, son ve ertelenmiş son test olarak üç kez uygulanmıştır. Nitel veri müdahaleden önce ve sonra gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri ile elde edilmiştir. T-test aracılığıyla başlangıçta bilimsel pratikler kategorisi hariç, iki grubun öğrencilerinin toplam ve kategori bazlı anket puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Karışık gruplar arası-içi ANOVA ise öğretim metodunun öğrencilerin anlayışları üzerinde deney grubu öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığını ortaya koymuştur. Testler arasındaki çift karşılaştırmaları ise ön testten son teste öğrencilerin toplam anket ve yöntemler ve yöntemsel kurallar, bilimsel bilgi ve sosyal-kurumsal kategori puan ortalamalarında görülen değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Öğrenci görüşmelerinin tematik kodlama ve sürekli karşılaştırma ile analizi de bu sonuçları desteklemektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, bilimin doğasının ortaöğretim fen bilimleri öğretimine bütünsel olarak entegre edilmesine katkıda bulunma potansiyeline sahiptir.