Tebukonazolün Fusarium referans suşları üzerindeki etkisinin hücresel ve moleküler gösterimi

Bu yüksek lisans tezi kapsamında tarım alanlarında sıklıkla kullanılan tebukonazol aktif maddesinin F. graminearum PH-1ve F. culmorum FcUK99 referans suşlarında moleküler ve hücresel seviyedeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla referans suşlarının agar dilüsyon tekniği ile tebukonazol uygulanarak suşların üremesini %50 oranında düşüren etkili konsantrasyon (EC50) değeri belirlendi. PH-1 suşunun EC50 değeri 0.94µg/mL iken FcUK99 suşunu EC50 değerinin 0.8 µg/mL olduğu tespit edildi. cyp51A geninin varlığı ve dizilimi her iki izolatta dizilenerek dizi varyasyonu ile etki mekanizması arasındaki ilişki irdelendi. EC50 değerine göre aktif maddenin Fusarium türleri üzerinde hücre canlılığına etkisi WST-1 analizi ile araştırıldı ve PH-1 suşunda %57.43 oranında, FcUK99 suşunda %64.24 oranında canlılığın baskılandığı görüldü. Floresan mikroskop analizlerinde tebukonazolün apoptotik sürece katkısı akridin turuncusu/etidyum bromür (AO/EB) ikili boyaması yapılarak araştırılırken, oksidatif stres üzerindeki etkinliği ise 2′,7′-Dichlorofluorescin diacetate (DCF-DA) tekli boyaması ile incelendi. Bununla birlikte katalaz aktivitesinin F. culmorum ve F. graminearum'da sırasıyla 3.076 ve 4.062 kat arttığı tespit edildi. Aktif maddenin hedef geni olan cyp51A ile Fusarium türleri için elzem olan mgv1 genlerinin anlatımında meydana gelen değişimler gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (ing., "quantitative polymerase chain reaction; qPCR,) ile araştırıldı. Ortalama E değeri 2.04±0.03 olarak hesaplandı. cyp51A geninin anlatımının FcUK99 suşunda 7.426±0.48, PH-1 suşunda 15.47±0.75 kat arttığı tespit edildi. mgv1 geninin anlatımında da artış görülmüş olup FcUK99 için 3.056±0.16, PH-1 için ise 2.113±0.04 kat olduğu hesaplandı. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, tebukanozolün apoptoz ve oksidatif stres oluşturarak Fusarium hücrelerine zarar verdiğini ve iki farklı türde bilinen inhibisyon mekanizması dışındaki hücresel ve moleküler etkilerini anlamamızı sağlayacak veri oluşturmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular, Fusarium patojenleriyle mücadelede kullanılacak stratejiler için değerli veriler sunmaktadır.