Tek ebeveynlerin kök aile ilişkileri ve ebeveynlik stresi

Bu araştırmanın amacı tek ebeveynlerinin ebeveynlik stresinin kök aile ilişkilerinden nasıl etkilendiğini anlamaktır. Bu çalışma kök ailenin tek ebeveynli olma ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkilerini odağa alan az sayıda çalışmadan biri olması nedeniyle özellikle önemlidir. Araştırmanın kuramsal temeli ekosistem yaklaşımı ve ebeveynlik stres teorisi ile oluşturulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşımın yorumlayıcı fenomonoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme kapsamında kartopu yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma kapsamında 16 tek ebeveyne ulaşılmış, veriler derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Bu kapsamda 21 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşmelerin 8'i yüz yüze, 9'u WhatsApp ve Zoom kullanılarak çevrimiçi ortamda yapılmıştır. Veriler sesli kayıtların çözümlemesi yapılarak, fenomenolojik yaklaşımın kuralları çerçevesinde MAXQDA 24 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin yapılandırılması sonucunda 3 ana tema, 13 kategori ortaya çıkmıştır. Bu ana temalar tek ebeveynin geçmiş yaşamı ve çocukluğu, tek ebeveynlik öncesi süreç ile tek ebeveynlik süreci olarak isimlendirilmiştir. Ortaya çıkan temalar kronolojik evreler üzerinden sıralanmıştır. Çalışma sonunda tek ebeveynlerin kendi çocukluk ve gençlik dönemlerinde kök aileleri ile yaşadıkları tüm sürecin sonraki yaşamlarını etkilediği, boşanma sürecinde psiko-sosyal destek alamayan tek ebeveynli bireylerin ciddi sorunlar yaşadıkları, tek ebeveynlik öncesinde yaşanan travmatik olayların sonraki yaşam kurgusunu olumsuz etkilediği görülmüştür. Yine çalışmada boşanma süreçlerinde sağlanan ücretsiz destek hizmetlerinin yeterli olmadığı, tek ebeveynli bireyin tek ebeveynlik sürecinde yaşam döngüsünün ciddi oranda değiştiği, zorluk yaşanan süreçlerde kök aile ve arkadaş desteğinin olumlu anlamda ciddi fark yarattığı, tek ebeveynli bireylerin sosyal aktivitelerden ve hobilerinden maddi güç ve zaman eksikliği gibi nedenlerle uzak kaldıkları, tek ebeveynlikte kadın olmanın, toplumsal baskı unsurlarının, çocuk sayısının, çocukların sağlık durumunun, bireyin maddi gücünün ve olanaklarının ebeveynlik stresinde önemli olduğu bulunmuştur.