Tiroid kanserinde Maackia amurensis lektin uygulamasıyla oluşan etkilerin moleküler mekanizmasının araştırılması

Lektinler; serbest şekerlerle, polisakkaritlerin şeker bakiyeleriyle, glikoproteinlerle ve glikolipitlerle geri dönüşümlü olarak bağlanabilen ve hemen hemen bütün organizmalarda bulunan oldukça önemli görevlere sahip biyoaktif moleküllerdir. Fitohemaglutinin olarak da bilinen bitki lektinlerinin biyolojik özellikleri, normal ile malign hücreler üzerindeki etkileri ve bu etkilerin altında yatan moleküler mekanizmalar pek çok araştırmaya konu olmuştur. Amur ağacı bitkisinden elde edilen Maackia amurensis leukoagglutin (MAL)'nin anaplastik tiroid kanserinin tümörijenik ve malignant kabiliyetlerini azalttığı bilinmesine karşın, bu etkilerin moleküler mekanizması henüz aydınlatılmamıştır. Çalışmamızda, MAL'nin anaplastik tiroid kanser hücrelerinde meydana getirdiği anti-tümöral etkinin ortaya çıkmasında rol alan olası moleküler mekanizmaların araştırılması planlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 0,25 µM konsantrasyonda 24 saat boyunca MAL uygulanmış 8505C anaplastik tiroid kanser hücrelerinden izole edilen total RNA izolatlarından elde edilen cDNA kütüphaneleri kullanılarak Illumina yeni nesil dizileme teknolojisiyle tüm transkriptom analizi yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlar, MAL uygulamasının anaplastik tiroid kanser hücrelerinde LGR5, GPC5, PTGFR, CHFR, CTNNA3 gibi kanserin tümörijenik ve malign karakteri ile ilgili genlerin ekspresyonunda kontrol grubuna göre anlamlı değişiklikler olduğunu göstermiştir. Bulgularımız MAL uygulanmasıyla ekspresyon örüntülerinde değişiklik saptanan genlerin; gelişim, proliferasyon, kök hücre kontrolü ve karsinogenezde önemli bir sinyal iletim yolağı olan Wnt/β-katenin ile bağlantılı olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte; hormonlara, mitojenlere, nörotransmitterlere, iyonlara, fotonlara ve diğer uyaranlara cevap olarak çeşitli hücre içi sinyalllemeyi düzenleyen G-protein aracılı reseptör sinyalleşme sürecinin etkilendiği de tespit edilmiştir. Elde ettiğimiz veriler, MAL'nin anaplastik tiroid kanserinin tümörijenik ve malign karakterinin baskılanması yönünde etkin bir biyoaktif molekül olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, bulgularımız MAL'nin anaplastik tiroid kanserinin tedavisinde kullanılabilecek aday molekül olarak önemli bir potansiyele sahip olduğuna dikkat çekmektedir. Ancak, MAL'nin anaplastik tiroid kanser hücreleri üzerindeki etkisi ile ilgili spesifik mekanizmaların aydınlatılması için bahsi geçen genlerin ve yolakların işlevselliğinin geleneksel yöntemlerle test edilmesi gerekmektedir.