Multimodal integration in transit system based on cbd accessibility: The case of Ankara

Ulaşım talebinin zaman ve orijin-destinasyon değişkenlerinin ne kadar karmaşık olduğu farketmeksizin kapıdan kapıya seyahat etme olanağı sunması nedeniyle bireysel otomobil kullanımı cazip bir kentsel ulaşım modu olarak kendini göstermektedir. Bununla birlikte, kentlerde artan taşıt trafiğini barındırmaya yönelik politika ve projeler geliştirilmesi otomobil odaklı kentsel alanların oluşmasına sebebiyet vermiştir ki bu durum da trafik sıkışıklığı, enerji bağımlılığı, hava kirliliği, erişilebilirlik açısından sosyal eşitsizlik, ve son olarak otomobil kullanımından elde edilen faydanın azalması gibi problemlere neden olmuştur. Bu, dünyayı kentsel ulaşım talebinin stratejik arz politikasıyla yönetiminin temel kaygı olduğu bir pozisyona getirmiştir. Bu bağlamda, toplu taşım türlerinin kullanılmasının teşvik edilmesi otomobil kullanımına karşı sürdürülebilir bir alternatif olarak genel kabul görmektedir. Son yıllarda toplu taşımda hem kapasite hem de teknoloji bakımından yapılan büyük yatırımlar bu gerçeğin bir göstergesidir. Fakat farklı türde toplu taşım sistemlerinin geliştirilmesi araç kullanma yönelimini değiştirecek alternatif bir mobilite biçimi sunmayı başaramamıştır. Bu nedenle kentsel toplu ulaşım sisteminde birbiriyle rekabet eden farklı türlerin birbirleriyle entegrasyonuna olan ihtiyaç artmıştır. Toplu taşımda farklı türlerin entegrasyonunda etken olan faktörlerin, ulaşımın nihaî amacı olan birçok kısıta bağlı mekanın üstesinden gelme -yani başka bir deyişle hizmet sunulan coğrafyaya erişilebilirlik sağlama- kapasitesi üzerine etkilerinin hem belirli bir coğrafyadaki mevcut entegrasyon koşullarının ne derece verimli bir erişilebilirlik sağladığını tespit etmek hem de toplu taşım sunucularına erişilebilirlik sağlama performanslarını geliştirmelerine rehber olacak bir takım strateji önerileri sunabilmek için araştırılmasında yarar görülmektedir. Bu noktadan hareketle; çalışmanın amacı çok modlu entegre bir toplu ulaşım sisteminin belirli kısıtlar altında oluşturduğu erişilebilirlik bölgelerinin sınırlarını ve bu sınırların entegrasyonun performans kriterlerine bağlı olarak nasıl değiştiğini ortaya koyarak yerel otoritelere ve diğer toplu taşım hizmeti sunucularının modlar arası entegrasyonu geliştirmelerine katkıda bulunmaktır. Bilhassa, Kızılay-Çayyolu metro hattı ve EGO otobüs hatlarının mevcut entegrasyon performans kriterlerinin kentsel bölgelere erişim sağlama kapasitesi üzerindeki etkisini değerlendirilmei, yolculuk süresi maaliyetinin yolculuğa ait zaman-mekan diagramı üzerindeki kompozisyonunun tespit edilmesi ve kentsel raylı sistem ve otobüs sistemlerinin entegrasyonuna dair öneriler geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu genel çerçevede, araştırmanın ele aldığı temel soru şöyledir: "Çok modlu entegre toplu taşım sistemlerine ait sistem özellikleri erişilebilir coğrafyayı nasıl etkiler?". Burada bahsedilen "erişilebilir coğrafya" kavramı, metro hattı ve ona bağlantılı otobüs hatlarından oluşan entegre toplu taşıma sistemi aracılığıyla merkezi iş alanından (MİA) sabit yolculuk süresi varsayımları altında erişilebilen alanların mekansal ve istatistiki ölçütlerini ifade etmektedir. Temel araştırma sorusu toplu taşım modlarının zaman çizelgesi ve rota entegrasyonuyla ilişkili olarak ortaya çıkan erişilebilir coğrafyadaki değişimlerin ortaya koyulmasını kapsamaktadır.