Denizcilik şirketlerinin aile şirketlerinden kurumsal yönetime geçişi

Denizcilik piyasasında aile şirketleri asırlardır önemli bir rol oynamıştır. Son 20 yılda armatörlükte, aile şirketlerinin payı giderek azalmaktadır. Bu çalışmada, denizcilik sektöründe, kurumsallaşmanın aile şirketlerinin potansiyel ve niteliklerini etkileme boyutları sorgulanmaktadır. Denizci aile şirketlerinin yapısı, yönetim şekli, aile şirketini oluşturan temel unsurlar, kuşak farklılıklarının etkileri, profesyonel yönetici ve aile yönetimi ilişki ve etkileşimleri, kurumsal yönetim yapısı, aile şirketlerinin ömür süreci, aile değerlerinin, alışkanlıklarının ve bağlarının özellikleri incelenmiştir. Türkiye'deki dört farklı büyüklükteki denizci aile şirketlerinin, şirket sahibi, CEO, direktör ve yöneticileriyle yüz yüze ve telefon ile görüşmeler yapılarak, Yapılandırılmamış Görüşme Araştırma Yöntemi kullanılmıştır. Denizci aile şirketlerinin, üçüncü nesillere geçme sürecindeki engellerin belirlenmesi, analiz edilmesi ve incelenmesi için Kılçık Diyagramı Yöntemi uygulanmıştır. Yapılan araştırmaların sonuçlarını değerlendirmek ve gelecekteki araştırmalara ışık tutabilmek amacıyla PESTLE analizi kullanılmıştır. Bu çerçevede; • Aile üyelerinin duygusal bağlılığının profesyonellerin aile içi yönetim kurulunda söz sahibi olmalarını kısıtladığı ve bu durumun sürdürülebilirliği olumsuz etkilediği; • Şirket sahibi aile üyelerinin kararlara her zaman olumlu yönde etki edemediği; • Denizci aile şirketlerinin kuşaklar değiştikçe yaşadıkları değişimin şirketin başarısına direkt etki ettiği ve kurumsallığa geçişte önemli zorluklar yaşadıkları anlaşılmıştır. Sonuçta, denizci şirketlerin kısa, orta ve uzun vadeli planlarıyla ilgili değerlendirmelerin sonucunda kurumsallaşmanın etkinliği teyit edilmiş ve kurumsal yönetime geçişin önemi ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Denizci aile şirketi, kurum kültürü, kurumsal yönetim, sürdürülebilirlik