Travma hastalarında hematolojik inflamasyon belirteçlerinin prognoza etkisinin değerlendirilmesi

Travma Hastalarında Hematolojik İnflamasyon Belirteçlerinin Prognoza Etkisinin Değerlendirilmesi Amaç: Çocukluk çağı travmaları, dünya genelinde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Travma sonrası gelişen inflamatuar süreç, prognozu doğrudan etkileyebilir. Nötrofil lenfosit oranı (NLR), trombosit lenfosit oranı (PLR), sistemik immüne-inflamasyon indeks (SII), sistemik inflamasyon yanıt indeks (SIRI) ve pan-immün inflamasyon değeri (PIV) gibi hematolojik inflamasyon belirteçleri, inflamatuar süreçlerin göstergeleri olarak kabul edilmektedir. Bu belirteçlerin çocukluk çağı travma hastalarında prognoz üzerindeki etkisi sınırlı çalışmayla değerlendirilmiştir. Pediatrik travma hastalarında NLR, PLR, SII, SIRI ve PIV değerlerinin prognoz açısından değerlendirilmesi amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi çocuk yoğun bakım ünitesinde 2014-2024 yılları arasında izlenen travma hastaları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik özellikleri, travma türü ve şiddeti, PRISM-III, PELOD-II, PIM-III, ISS ve VIS skorları, kan ürünü transfüzyon ihtiyacı, cerrahi operasyon ihtiyacı, mekanik ventilasyon süresi, yoğun bakım ve hastane yatış süreleri ile mortalite durumları kaydedilmiştir. Hastane yatışında ilk 24 saat içinde alınan hemogram tetkikleri ile NLR, PLR, SII, SIRI ve PIV değerleri hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya ardışık 208 travma hastası dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 6,9±5,03 yıl olup, %60,1'i erkekti. En sık travma nedeni %50 ile yüksekten düşme, en sık etkilenen bölge ise %95,2 ile kafa travmasıydı. Mortalite oranı %6,7 olarak saptandı. Hayatını kaybeden hastalarda hemoglobin (p=0,035), hematokrit (p=0,044) ve trombosit sayılarının (p=0,010), yanı sıra PLR (p=0.016), SII (p=0.016) PIV (p=0,010) değerleri, hayatta kalanlara göre anlamlı olarak daha düşüktü. NLR, SIRI ve açısından gruplar arasında mortalite yönünden anlamlı fark saptanmadı. PRISM-III, PELOD-II, PIM-III, ISS ve VIS skorları hayatını kaybeden grupta anlamlı derecede yüksek iken, GKS anlamlı derecede düşüktü (tüm skorlar için p<0.001). Sonuç: Pediatrik travma hastalarında, PRISM-III, PELOD-II, PIM-III, ISS ve VIS skorları mortaliteyi öngörmede anlamlı bulunmuştur. Hematolojik inflamasyon belirteçlerinden düşük trombosit sayısı, PLR, SII ve PIV değerleri de artmış mortalite ile ilişkili saptanmıştır. Ancak, bu bulguların doğrulanması ve altta yatan 39 mekanizmaların anlaşılması için daha geniş kapsamlı, çok merkezli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır Anahtar Kelimeler: Hematolojik inflamasyon, çocuk yoğun bakım, travma hastaları.