Trüf ağaçlandırma alanlarının öncelik sırasının belirlenmesi: Bartın ili örneği

Odun Dışı Orman Ürünleri (ODOÜ) ve buna bağlı yatırımlar özellikle yoksul kırsal kesimin kalkındırılmasında oldukça önemli araçlardan biridir. Orman köylülerinin kalkındırılması için ormanları odun hammaddesi üretim ekseninden çıkartarak bu sahalarda ODOÜ üretiminin desteklenmesi ve çeşitli sübvansiyonların sağlanması kırsal gelir artışı açısından oldukça faydalı olacaktır. Bu kapsamda sahip olduğu besin miktarı, aromatik tadı, ekonomik değeri ve ihracat potansiyeli ile trüf mantarının üretimine önem verilmeye başlanmıştır. Dünyada artan talebi karşılayabilmek için birçok ülke, yetişme özellikleri uygun olan bölgelerde trüf ağaçlandırmaları yoluyla üretimini arttırma gayretindedir. Uygun ekolojik ve edafik koşulları ile trüf üretimi gerçekleştirilebilecek ülkelerden biri olan Türkiye'de de bu ürünün üretilmesi hızla yaygınlaşmaktadır. Bu tez çalışması, Türkiye'de trüf üretiminin arttırılmasına katkı sağlamak için ele alınmıştır. Bu amaçla Bartın yöresinde trüfün doğal olarak en fazla yayılış gösterdiği Kozcağız, Günye ve Hasankadı orman işletme şeflikleri çalışma alanı olarak seçilmiştir. Daha sonra şefliklerdeki mevcut durum Ön Değerlendirme Kriterleri ile tespit edilmiştir. Buna göre 755,5 ha büyüklüğündeki 87 Potansiyel Trüf Ağaçlandırma (PTA) sahası ilgili amenajman planlarından hareketle bölme/bölmecik bazında saptanmıştır. Akabinde ilgili sahalar Ranking Tekniği ile sıralanmıştır. Sıralamada 5 kriter altında 23 alt kriter puanlamasından oluşan bir hesaplama gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde Ranking ile 11'e indirilen 82,2 ha büyüklüğündeki PTA sahaları, Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) ile belirlenen kriter ağırlıkları doğrultusunda ELECTRE Tekniği ile hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucu PTA sahları 3>5=6=7=8=9>2=11>4>1=10 şeklinde sıralanmıştır. Sıralamaya göre trüf ağaçlandırmaları için en uygun saha 3 nolu PTA sahası yani Kozcağız 114 nolu bölmede yer alan 6,3 ha büyüklüğündeki Mzbc3-2 sahası olmuştur. Çalışma sonucunda PTA sahalarının orman içinde olması nedeniyle buralarda gerçekleştirilecek faaliyetler ve elde edilecek gelirlerin kırsal kalkınmada önemli bir gelir kaynağı olacağı saptanmış ve buna göre bazı öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Trüf Mantarı (Tuber melanosporum) Ağaçlandırmaları, Önceliklendirme, AHP, ELECTRE, Bartın. Bilim Alanı Kodu: 502.05.01