TTK Kozlu ve Üzülmez müesseselerindeki kömür ve yan kayacın jeomekanik özelliklerinin incelenmesi

Zonguldak Taşkömürü Havzası ülkemizde taşkömürü üretimi yapılan tek havza konumundadır. Üretim Türkiye Taşkömürü Kurumu bünyesindeki müesseseler tarafından yeraltı ocaklarında gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada Türkiye Taşkömürü Kurumu bünyesinde üretim faaliyetlerine devam eden Kozlu ve Üzülmez Müesseselerinde üretim bölgelerinden, Nefeslik ve hazırlık galerileri sürülen bölgelerden alınan farklı kömür ve kayaç bloklarıyla örnekler hazırlanarak ilgili laboratuvarlarda kaya mekaniği (tek eksenli basınç dayanımı (UCS), nokta yükü dayanım indeksi (PLI), çekme dayanımı, Ultrasonik P dalga hızı (UPV), Leeb sertliği, yoğunluk ve su emme) deneyleri yapılmıştır. Bu sayede kömür ve yan kayaçların jeomekanik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kayaç blokları laboratuvara getirildiğinde öncelikle örselenmeden leeb sertliği testi bloklarda pürüzlü ve pürüzsüz yüzeylerde gerçekleştirilmiştir. Düzgün karot alınabilen numunelerin ultrasonik P dalga hızı değerleri belirlenmiş ve bu NX çaplı ve 1.5, 2, 2.5 L/D oranlarında hazırlanan karotlarda tek eksenli basınç dayanımı deneyleri gerçekleştirilmiştir. Kayaç bloklarından hazırlanan NX çaplı silindirik örnekler, çekme dayanımı ve nokta yük dayanımı testlerine tabi tutulmuştur. Ayrıca deney sonuçları dikkate alınarak kömür ve yan kayaçlar için kazılabilirlik tahmini yapılmıştır.