Tunceli ilinde gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)'te hastalık patojeni olan 'Stenotrophomonas maltophilia' bakterisi ve trimetoprim-sulfametoksazol direnç genlerinin moleküler yöntemlerle belirlenmesi

Ülkemizde yetiştiriciliği yapılan balıklardan biri Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) olmakla birlikte bunun yanında birçok balık türünün de tüketimi ve yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu balıklarda patojen etkiye neden olan bakterilerden biri de Stenotrophomonas maltophilia (S. maltophilia) bakterisidir. Bu çalışmanın amacı sucul ortamlarda üretilen ve insanlar için büyük bir besin kaynağı olan Gökkuşağı Alabalıkları'nda çeşitli enfeksiyonlara neden olan patojen bakteri türlerinden S. maltophilia bakterisini MALDI-TOF MS yöntemi ile identifikasyonunu yaparak patojen etkiye neden olan virülans genlerini tespit etmektir. Bu çalışmada; Tunceli ilindeki Mazgirt, Çemişgezek, Ovacık ve Pertek ilçelerinde Gökkuşağı alabalık yetiştiriciliği yapılan ağ kafeslerde ve beton havuzlardaki işletmelerden kuyruk çürüklüğü, yüzgeç çürümesi, hemorajik septisemi, deri renginde koyulaşma, yüzme bozukluğu ve ülser vb. gibi hastalık belirtileri gösteren 200 adet yavru veya ergin Gökkuşağı alabalığı alınarak bu balıkların bağırsak, böbrek, dalak, deri, karaciğer ve solungaç gibi organlarında yayılım gösteren S. maltophilia bakterisinin kültür metodu ile izolasyonu, MALDI-TOF MS (Matriks-Destekli Lazer Desorpsiyon/İyonizasyon Yöntemi) yöntemi ile identifikasyonu yapıldı. Çalışmamızın sonunda S. maltophilia bakterisinin ilçelere göre dağılımı, üretim metotlarının bakteri üremesindeki etkisi, bu bakterinin aylara göre üreme hızları, Gökkuşağı alabalık'larının bağırsak, böbrek, dalak, deri, karaciğer ve solungaç gibi organlarında bu bakterinin üreme yüzdeleri, S. maltophilia'nın TMP/SMX antibiyotiği üzerindeki duyarlılık ve dirençlilik durumu ve bakterinin sahip olduğu sul1 ve sul2 genlerin antibiyotik duyarlılığı ve dirençliği araştırıldı. Yapılan çalışmada sul1 genine duyarlı 5 (%5,10), dirençli 92 (%94,90) olduğu; sul2 geninde ise duyarlı 97 (%100) dirençli 0 (%0) olduğu görülmüştür. Çalışmamızın sonunda bakterilerin özellikle vürilans genlerinin çoklu ilaca direnç gösterdiği de düşünülerek, çoklu ilaç tedavisi için de gerekli çalışmaların yapılması özellikle TMP/SMX direncinin hareketli genetik elementler aracılığıyla artış gösterme potansiyelinin yüksek olmasından dolayı iyileştirme çalışmalarının yapılması ve çalışmamızın bu konuda alabalık yetiştiricilerine hastalıkları önlemede uygulayacakları yöntemler konusunda yol gösterici olması bakımından önem taşımaktadır.