Türk Sineması'nda toplumsal cinsiyet ve kadın dayanışması üzerinden Toz Bezi filminin göstergebilimsel bir incelemesi

Bu çalışmada, 2010 sonrası Türk Sineması'nda film çeken kadın yönetmenlerin kadın odaklı filmlerinde görülen toplumsal cinsiyet ve kadın temsilleri ve bu temsiller etrafında gelişen kadın karakterler arasındaki dayanışmaya dayalı ilişkilerin anlatıya etkisi incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Türk sineması tarihi boyunca olduğu gibi 2010lu yıllarda da erkek odaklı anlatıların yoğunluğuna kıyasla azınlıkta kalan kadın filmleri çeken kadın yönetmenlerin filmlerinde toplumsal cinsiyetin kadın karakterlerin yaşamına ve anlatı yapısına etkisi bağlamında; kadın karakterler ve bu karakterler arasındaki ilişki biçimlerini; konu, tema, karakterler ve kurulan olaylar dizisinin/örgüsü bakımından göstergebilimsel yöntem ile incelenmesidir. Bu doğrultuda öncelikle, kadın, toplumsal cinsiyet ve sinema arasındaki ilişkisi incelenerek temel kavram ve görüşler açıklanmış, Türk Sinemasındaki kadın temsili, ele alınan toplumsal cinsiyet kavramı kapsamında incelenmiştir. Ardından, 2010lu yıllar Türk sinemasındaki kadın yönetmen sinemasında, kadın dayanışmasının en belirgin örneklerini veren Toz Bezi (2015) filmindeki toplumsal cinsiyet ve kadın dayanışması temsilleri göstergebilimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda Toz Bezi filminde, belirlenen toplumsal cinsiyet ve kadın dayanışması temaları etrafında seçilen sahnelerde, Türk toplumundaki yaygın cinsiyet ayrımcılığının izleri açıkça görülmektedir. Kadın karakterlerin bu ayrımcılığın içinde ayakta kalabilmek için birbirlerinden destek almaları, sinemada erkek bakış açısının ön planda olduğu yapıya rağmen, kadınlar film yapımında söz hakkı aldığında farklı bir sinema anlayışının da mümkün olabildiğini ortaya koymaktadır.